Pomoc pod warunkiem posłuszeństwa

We wilden net een heerlijke piranha eten. Maar als mijn plicht roept, neem ik nog één hap en ga ik. We vinden onze leider bij de bezoekers. ‘Ga zitten. Dit is de leider van de Tapieren.’ Hun leider begroet ons als eerste. Voor mij is dat een teken dat ze iets heel hard nodig hebben. ‘Ik begroet jullie met grote bewondering en buig honderdmaal!’ ‘Een gewone begroeting is genoeg,’ antwoord ik. ‘Jullie mooiste buiging zagen we al toen jullie ons aanvielen.’ De vriendelijke woorden veranderen al snel in een moeilijk gesprek.

Właśnie mieliśmy jeść przepyszną piranię. Skoro jednak wzywają obowiązki, biorę jeszcze jeden kęs i idę. Zastajemy naszego wodza z przybyszami. „Usiądźcie. To wódz Tapirów”. Ich wódz wita nas jako pierwszy. Dla mnie to znak, że czegoś bardzo potrzebują. „Witam was z wielkim uznaniem i kłaniam się po stokroć!” „Zwykłe powitanie wystarczy” — odpowiadam. „Najpiękniejszy ukłon zobaczyliśmy, kiedy nas zaatakowaliście”. Uprzejme słowa szybko zmieniają się w trudną rozmowę.

‘We zaten zonder uitweg,’ zegt hij. ‘We wisten niet meer wat we moesten doen. Ons volk dreigde ten onder te gaan. Toen voerden jullie geld in en werd ons leven nog moeilijker. Als dat geld ook bij ons was ingevoerd, was het misschien anders gegaan. Nu gaat het nog slechter. Namens mijn volk vraag ik om vrede en hulp.’ ‘Zodat jullie weer sterk worden en ons daarna met een nog groter leger binnenvallen?’ vraag ik. Hij weet niet hoe hij kan bewijzen dat dit niet zal gebeuren. Door hier te komen en zo open te spreken, laat hij juist zien hoe gemakkelijk wij zijn gebied zouden kunnen overnemen.

„Nie mieliśmy wyjścia” — mówi. „Nie wiedzieliśmy już, co robić. Naszemu ludowi groziła zagłada. Wtedy wprowadziliście pieniądze i nasze życie stało się jeszcze trudniejsze. Gdyby pieniądz wprowadzono również u nas, może wszystko potoczyłoby się inaczej. Teraz jest jeszcze gorzej. W imieniu mojego ludu proszę o pokój i pomoc”. „Żebyście znowu urośli w siłę, a potem napadli na nas z jeszcze większą armią?” — pytam. Nie wie, jak udowodnić, że do tego nie dojdzie. Przychodząc tutaj i mówiąc tak otwarcie, pokazuje właśnie, jak łatwo moglibyśmy przejąć jego ziemie.

Ik stel voor om bij hen hetzelfde geld in te voeren, maar alles onder onze controle te houden. ‘Het wordt moeilijk om mijn volk ervan te overtuigen dat jullie over ons beslissen, vriend.’ ‘Wie zegt dat jullie dat moeten vertellen? Jullie luisteren naar ons. Zodra jullie de afspraak verbreken, stoppen we alles. We moeten wel zeker weten dat jullie dan iets verliezen. Daarom plaatsen we onze troepen op jullie grondgebied.’ Hij vraagt meteen wat zijn mensen daarvan zullen vinden. Ik zeg dat hij zich daar geen zorgen over moet maken: volgens mij kun je mensen alles laten geloven.

Proponuję wprowadzić u nich takie same pieniądze, ale zachować wszystko pod naszą kontrolą. „Trudno będzie przekonać mój lud, że to wy o nas decydujecie, przyjacielu”. „Kto mówi, że macie im o tym opowiadać? Będziecie nas słuchać. Gdy złamiecie umowę, wszystko zerwiemy. Musimy jednak mieć pewność, że wtedy coś stracicie. Dlatego rozstawimy nasze wojska na waszym terytorium”. Od razu pyta, co pomyślą o tym jego ludzie. Mówię, żeby się nie martwił: moim zdaniem ludziom można wmówić wszystko.

‘Wat stel je voor?’ ‘We sturen een paar humanoïden. Ze zien eruit als mensen. Je weet wat er gebeurt als er problemen komen: in enkele minuten liggen jullie op de grond.’ ‘Dat hebben we inderdaad meegemaakt. Maar wat vertellen we over hun aanwezigheid?’ ‘Ze worden adviseurs van jullie regering. Als teken van vrede delen we onze kostbare ervaring. In ruil daarvoor beloven jullie ons nooit meer aan te vallen. Zo denkt jullie volk dat jullie nog steeds machtig zijn, hoewel jullie de oorlog verloren hebben. Jullie gebruiken zelfs onze mensen om verder te groeien.’

„Co proponujesz?” „Wyślemy kilku humanoidów. Wyglądają jak ludzie. Wiesz, co się stanie w razie problemów: w kilka minut będziecie leżeć na ziemi”. „Rzeczywiście już tego doświadczyliśmy. Ale jak wyjaśnimy ich obecność?” „Zostaną doradcami waszego rządu. Na znak pokoju podzielimy się naszym cennym doświadczeniem. W zamian obiecacie, że nigdy więcej nas nie zaatakujecie. Wasz lud uzna, że nadal jesteście potężni, choć przegraliście wojnę. Nawet wykorzystujecie naszych ludzi do dalszego rozwoju”.

‘Voor ons volk klinkt dat logisch. Voor ons minder, maar hebben we een keuze?’ zegt hij. Ik antwoord dat wij ook meer kunnen bedenken als hij tijd nodig heeft. Misschien moet hij zijn mensen bij ons laten werken, zo lang als wij willen en voor de helft van het loon. Met dat laatste maak ik geen grap. Ik heb nog genoeg andere ideeën. ‘Akkoord, akkoord!’ roept hij. ‘We doen wat jullie willen. Maar we moeten voorzichtig zijn. Als ons volk boos wordt, kan het zich tegen ons én tegen jullie verzetten. Dan kunnen wij dat misschien niet tegenhouden.’ We bestellen iets opwekkends te drinken en beginnen te plannen. Hij is ontevreden en heeft geen uitweg. Wij maken daar handig gebruik van.

„Dla naszego ludu brzmi to logicznie. Dla nas mniej, ale czy mamy wybór?” — mówi. Odpowiadam, że my również możemy wymyślić więcej, jeśli potrzebuje czasu. Może powinien przysłać swoich ludzi do pracy: na tak długo, jak zechcemy, i za połowę wynagrodzenia. Z tym ostatnim nie żartuję. Mam jeszcze wiele pomysłów. „Zgoda, zgoda!” — woła. „Zrobimy, co chcecie. Musimy jednak uważać. Jeśli nasz lud się rozgniewa, może wystąpić przeciw nam i przeciw wam. Wtedy możemy nie zdołać go powstrzymać”. Zamawiamy coś pobudzającego do picia i zaczynamy planować. Jest niezadowolony i nie ma wyjścia. Sprytnie to wykorzystujemy.