Złodziej przed wodzem

Op de terugweg komen we langs de kelder die wij vannacht bewaakten. Door de openingen tussen de palen zie ik beweging. Misschien is de sjamane terug. Maar het zijn de vier mannen die eerder voor haar huis stonden. Zodra zij ons zien, proberen ze te vluchten. De robot vangt één van hen. Een andere man vecht en krijgt harde klappen. De rest ontsnapt. De gevangene probeert nog los te komen, maar merkt snel dat dit niet lukt. Dan roept hij dat hij niets heeft gedaan.

W drodze powrotnej przechodzimy obok piwnicy, której pilnowaliśmy tej nocy. Przez szczeliny między palami widzę ruch. Może szamanka wróciła. Ale to czterej mężczyźni, którzy wcześniej stali przed jej domem. Gdy nas dostrzegają, próbują uciekać. Robot łapie jednego. Inny walczy i dostaje mocne ciosy. Reszta ucieka. Schwytany jeszcze próbuje się wyrwać, lecz szybko zauważa, że mu się nie uda. Wtedy krzyczy, że nic nie zrobił.

Hij spreekt zijn eigen taal, maar de robot vertaalt meteen. In een paar dagen heeft hij die taal leren begrijpen. Ik vraag of het hier normaal is om in de kelder van iemand anders te kijken. ‘We zochten eten,’ antwoordt de man. ‘Of iets waarmee we eten kunnen krijgen.’ Waarom brengen ze geen hout of boomschors naar de markt? Dat deden ze altijd, zegt hij. Maar nu moeten ze zo ver reizen voor hout dat één tocht dagen duurt. Volgens hem wordt onderweg soms iemand van hun groep opgegeten.

Mówi we własnym języku, ale robot od razu tłumaczy. W ciągu kilku dni nauczył się rozumieć tę mowę. Pytam, czy to tutaj normalne zaglądać do cudzej piwnicy. „Szukaliśmy jedzenia” — odpowiada mężczyzna. „Albo czegoś, za co można dostać jedzenie”. Dlaczego nie przywożą drewna lub kory na targ? Zawsze tak robili, mówi. Teraz jednak muszą tak daleko podróżować po drewno, że jedna wyprawa trwa kilka dni. Według niego po drodze czasem ktoś z ich grupy zostaje zjedzony.

‘Zo verdwijnen wij helemaal,’ zegt hij. ‘We hebben bijna geen uitweg meer.’ Ik antwoord dat hij dit aan de leider moet uitleggen. Wij brengen hem naar de piramide en mogen naar boven. De leider vraagt of wij een verdwaalde toerist hebben meegenomen. Ik vertel over de kelder en de vier mannen. Hij is verbaasd dat wij zo'n sterke man konden vangen. Gewoonlijk hebben zijn mensen daar minstens drie personen voor nodig. Ik leg uit dat mijn vriend een robot is: een machine die op een mens lijkt.

„W ten sposób całkiem wyginiemy” — mówi. „Prawie nie mamy już wyjścia”. Odpowiadam, że powinien wyjaśnić to wodzowi. Prowadzimy go do piramidy i dostajemy pozwolenie wejścia na górę. Wódz pyta, czy przyprowadziliśmy zagubionego turystę. Opowiadam o piwnicy i czterech mężczyznach. Dziwi się, że zdołaliśmy schwytać tak silnego człowieka. Zazwyczaj jego ludzie potrzebują do tego przynajmniej trzech osób. Wyjaśniam, że mój kolega jest robotem: maszyną przypominającą człowieka.

De leider maakt zich zorgen. Misschien willen de buren een gevecht uitlokken. Hun voorraad hout wordt kleiner. Als ze kunnen zeggen dat wij begonnen zijn, worden hun mensen boos en vallen ze misschien aan. Hij vertelt dat hij al geprobeerd heeft samen te werken. Tien mensen die hij verstandig vond en drie anderen mochten het proberen. Maar volgens hem ging dat moeilijk. Eén man dacht zelfs dat hij met brandende ogen in het donker kon zien. Hij beschadigde zijn oog. Ook tussen de verstandigste mensen bleef veel ruzie over wie de baas mocht zijn.

Wódz się niepokoi. Może sąsiedzi chcą sprowokować walkę. Ich zasoby drewna maleją. Jeśli będą mogli powiedzieć, że to my zaczęliśmy, ich ludzie się rozgniewają i być może zaatakują. Opowiada, że próbował już współpracy. Dziesięciu ludzi, których uważał za rozsądnych, oraz trzech innych dostało szansę. Jednak według niego szło to trudno. Jeden człowiek myślał nawet, że płonące oczy pozwolą mu widzieć w ciemności. Uszkodził sobie oko. Również między najrozsądniejszymi trwały spory o to, kto może być najważniejszy.

Toch hoopt hij dat er een oplossing komt, misschien met onze hulp. Hij vraagt hoeveel robots wij hebben. Ik vertel dat er nog meer zijn en dat wij nieuwe kunnen bouwen als we de nodige grondstoffen vinden. Ons schip is bijna een halve oude wereld in het klein. De leider wil de machines langs de grens zetten. Ik doe een voorstel: als zijn mensen ons helpen een baan te bouwen om goederen van het hoge schip af te halen, kunnen onze robots zijn grens bewaken.

Mimo to ma nadzieję, że znajdzie się rozwiązanie, może z naszą pomocą. Pyta, ile mamy robotów. Mówię, że jest ich więcej i że możemy budować nowe, jeśli znajdziemy potrzebne surowce. Nasz statek to prawie połowa dawnego świata w miniaturze. Wódz chce ustawić maszyny wzdłuż granicy. Składam propozycję: jeśli jego ludzie pomogą nam zbudować tor do ściągania towarów z wysokiego statku, nasze roboty będą mogły pilnować jego granicy.