Być sobą czy udawać szczęście?

‘Iemand zei eens dat mensen graag erkenning willen,’ zegt Tottim. ‘En iemand anders tekende een piramide van behoeften. Bovenaan staat jezelf ontwikkelen, nadat de andere behoeften zijn vervuld.’ Ik herinner me een gesprek met een rijk persoon. Ik vroeg wat belangrijk voor hem was, nu hij niet steeds achter geld aan hoefde te gaan. Zijn antwoord was eenvoudig: jezelf zijn. Ik probeer al die ideeën met elkaar te verbinden, maar ik vind niet meteen één gouden regel.

„Ktoś kiedyś powiedział, że ludzie potrzebują uznania” — mówi Tottim. „A ktoś inny narysował piramidę potrzeb. Na szczycie jest samorealizacja, kiedy inne potrzeby są już zaspokojone”. Przypominam sobie rozmowę z kimś bogatym. Zapytałem, co jest dla niego ważne, skoro nie musi bez przerwy gonić za pieniędzmi. Odpowiedź była prosta: być sobą. Próbuję połączyć te pomysły, ale nie znajduję od razu jednej złotej reguły.

Tottim denkt aan een bekende acteur. ‘Jim Carrey kreeg toch over de hele wereld erkenning? En toch hoorde ik dat hij depressief was.’ Ik vertel wat ik over zijn woorden meen te herinneren: misschien wilde hij na al die jaren iets doen dat voor hem meer betekenis had. Wij bespreken het verhaal zoals wij het kennen. Beroemd zijn en veel bewondering krijgen lijken ons niet automatisch hetzelfde als tevreden zijn met je eigen leven. Misschien kun je succes hebben en toch iets missen.

Tottim przypomina sobie znanego aktora. „Jim Carrey zdobył przecież uznanie na całym świecie? A jednak słyszałem, że miał depresję”. Opowiadam to, co wydaje mi się, że pamiętam z jego słów: może po tych wszystkich latach chciał robić coś, co miało dla niego większą wartość. Rozmawiamy o tej historii tak, jak ją znamy. Sława i podziw innych nie wydają nam się automatycznie tym samym co zadowolenie z własnego życia. Może można osiągnąć sukces, a mimo to czuć brak.

Iedereen zoekt geluk, denken we. Maar in de wereld die we kennen, was veel kunstmatig. Op beelden zag je mensen die rijk en gelukkig leken. Anderen probeerden precies zo te leven. ‘Misschien zoeken die voorbeelden zelf alleen maar bewondering,’ zeg ik. ‘Voor de camera spelen ze een rol. Achter de camera kan alles anders zijn.’ Hun mooie beeld vertelt niet altijd wat ze werkelijk voelen of wat ze belangrijk vinden. Toch kijkt een ander ernaar en gelooft dat hij hetzelfde moet worden.

Każdy szuka szczęścia, myślimy. Ale w znanym nam świecie wiele rzeczy było sztucznych. Na nagraniach widziało się ludzi wyglądających na bogatych i szczęśliwych. Inni próbowali żyć dokładnie tak samo. „Może te wzory same szukają tylko podziwu” — mówię. „Przed kamerą grają rolę. Za kamerą wszystko może wyglądać inaczej”. Piękny obraz nie zawsze mówi, co naprawdę czują i co jest dla nich ważne. A jednak ktoś go ogląda i wierzy, że powinien stać się taki sam.

De kijker vergelijkt zijn gewone dag met dat bijzondere beeld. Misschien voelt hij zich daarna minder tevreden met zichzelf. Hij denkt dat hij niet genoeg heeft en dat niemand hem waardeert. Dus kopieert hij de kleding, de spullen en het gedrag van iemand anders. Hij is bezig iemand na te doen, in plaats van zichzelf te leren kennen. Volgens ons kan dat een vreemde cirkel worden: je zoekt een uitweg uit je ontevredenheid, maar volgt een voorbeeld dat misschien ook ontevreden is.

Widz porównuje swój zwyczajny dzień z tym niezwykłym obrazem. Może potem jest mniej zadowolony z siebie. Myśli, że ma za mało i nikt go nie docenia. Więc kopiuje ubrania, przedmioty oraz zachowanie kogoś innego. Zajmuje się naśladowaniem zamiast poznawaniem siebie. Naszym zdaniem może powstać dziwne koło: szukasz drogi wyjścia z niezadowolenia, lecz podążasz za wzorem, który może też jest niezadowolony.

‘Dus hij gaat van ongelukkig zijn naar…’ begin ik. ‘Ongelukkig zijn,’ maakt Tottim mijn zin af. We hebben onderweg veel gepraat, misschien zelfs te veel. Gelukkig zien we voor ons eindelijk het strand. Daar kunnen we even ophouden met praten en iets anders doen. Onze vrienden wachten op nieuws. We moeten nog mensen kiezen om mee terug te gaan naar de stad. Het gesprek stopt, maar de vraag naar geluk blijft in mijn hoofd zitten.

„Czyli przechodzi od bycia nieszczęśliwym do…” — zaczynam. „Bycia nieszczęśliwym” — kończy Tottim. Dużo rozmawialiśmy po drodze, może nawet za dużo. Na szczęście wreszcie widzimy przed sobą plażę. Możemy na chwilę przestać gadać i zająć się czymś innym. Nasi znajomi czekają na wieści. Musimy jeszcze wybrać osoby, które wrócą z nami do miasta. Rozmowa się kończy, ale pytanie o szczęście zostaje mi w głowie.