Wiedza, postęp i nowe niepokoje

We weten niet of vóór ons een beschaving bestond die hetzelfde bereikte als wij. In mijn gedachten kan ik dat niet uitsluiten. Ik denk bijvoorbeeld aan de piramiden in Egypte. Stel dat zo'n beschaving er werkelijk was. Waarom heeft ze haar verzamelde kennis dan niet aan ons doorgegeven? Misschien heeft ze dat wel gedaan, maar hebben wij die kennis nog niet gevonden of kunnen we haar niet lezen. Misschien kwam er een ramp, zodat er geen tijd meer was. Het zijn vragen en mogelijkheden die door mijn hoofd gaan, geen antwoorden die ik kan bewijzen.

Nie wiemy, czy przed nami istniała cywilizacja, która osiągnęła to samo co my. W swoich myślach nie potrafię tego wykluczyć. Myślę na przykład o piramidach w Egipcie. Załóżmy, że taka cywilizacja rzeczywiście była. Dlaczego nie przekazała nam zgromadzonej wiedzy? Może to zrobiła, ale jeszcze jej nie znaleźliśmy albo nie umiemy odczytać. Może nadeszła katastrofa i zabrakło czasu. To pytania i możliwości krążące mi po głowie, nie odpowiedzi, które potrafię udowodnić.

Een andere mogelijkheid zie ik in steeds terugkerende fasen. Soms bewonderen mensen kennis en ontwikkeling. In andere perioden vinden ze onderwijs en vooruitgang nauwelijks meer belangrijk. Wat als die laatste periode ook het einde van een beschaving wordt? Dan kunnen vroegere prestaties door algemene domheid verloren gaan. Misschien nemen robots mensen zoveel werk uit handen dat niemand nog begrijpt waarom kennis bewaard moet blijven. Zou een dalend begrip in de samenleving het einde van een tijdperk kunnen aankondigen? Vernietigen we onszelf terwijl we juist vooruit willen? We hebben de robot toch als bewijs van vooruitgang gemaakt.

Inną możliwość widzę w powracających etapach. Czasami ludzie podziwiają wiedzę i rozwój. W innych okresach edukacja i postęp przestają być dla nich ważne. Co, jeśli taki ostatni okres jest też końcem cywilizacji? Wtedy wcześniejsze osiągnięcia mogą przepaść wskutek powszechnej głupoty. Może roboty odbiorą ludziom tyle pracy, że nikt już nie zrozumie potrzeby zachowania wiedzy. Czy spadek rozumienia w społeczeństwie mógłby zapowiadać koniec epoki? Czy niszczymy siebie, chcąc jednocześnie iść naprzód? Przecież stworzyliśmy robota jako dowód postępu.

Dat lijkt mij een paradox. Misschien regeert juist de tegenstelling de wereld. Van dichtbij gaat een korte lijn op een grafiek omhoog. Maar als je afstand neemt, zie je misschien dat de hele lijn omlaag gaat. Ik ben wel erg diep in gedachten geraakt. Dit werk maakt me nog gek. We moeten iemand opleiden die ons kan vervangen, eerst bij nood en later misschien voorgoed. Onderwijs moet zich ontwikkelen. Als deze mensen Engels konden leren, moeten onze andere lessen ook mogelijk zijn. Toch wil ik voorzichtig blijven. Als de Tapieren alles leren en wij de controle verliezen, gaan wij misschien morgen bij hen werken. Misschien onderschatten we hen en volgen ze al lang een slim plan.

Wydaje mi się to paradoksem. Może właśnie sprzeczność rządzi światem. Z bliska krótka linia na wykresie biegnie w górę. Kiedy jednak się oddalisz, może zobaczysz, że cała linia opada. Strasznie się zamyśliłem. Jeszcze oszaleję od tej pracy. Musimy kogoś wykształcić, żeby mógł nas zastąpić: najpierw w razie potrzeby, a później może na stałe. Edukacja musi się rozwijać. Skoro ci ludzie nauczyli się angielskiego, inne nasze lekcje też powinny być możliwe. Nadal chcę jednak zachować ostrożność. Jeśli Tapirowie nauczą się wszystkiego, a my stracimy kontrolę, może jutro sami pojedziemy do nich do pracy. Może ich nie doceniamy, a oni od dawna realizują sprytny plan.

Er gaan weer enkele maanden voorbij. We hebben geld, belastingen en uitgaven, dus ook een begroting. Er zijn pensioenen en enkele mensen die alles moeten besturen. Dankzij hulp van over de grens bouwen we sneller en goedkoper. De buren hebben hun evenwicht teruggevonden. Ze komen werken en keren daarna terug. Wij volgen hun bewegingen en zorgen dat het ons goed gaat. Als ze te veel geld mee naar huis nemen, kan hun economie te sterk worden en kunnen de rollen omkeren. Voorlopig lopen onze financiële zaken als een Zwitsers uurwerk. Maar je moet de dag niet prijzen voordat de zon ondergaat.

Mija kilka kolejnych miesięcy. Mamy pieniądze, podatki i wydatki, a więc także budżet. Są emerytury i kilka osób, które muszą tym wszystkim zarządzać. Dzięki pomocy zza granicy budujemy szybciej i taniej. Sąsiedzi odzyskali równowagę. Przyjeżdżają do pracy, a potem wracają. Obserwujemy ich ruchy i pilnujemy, żeby nam było dobrze. Jeśli zawiozą do domu zbyt dużo pieniędzy, ich gospodarka może się nadmiernie wzmocnić i role się odwrócą. Na razie nasze finanse działają jak szwajcarski zegarek. Nie należy jednak chwalić dnia przed zachodem słońca.

De mensen komen helpen, maar hun gewoonten verschillen sterk van de onze. Er ontstaan conflicten. Wij zitten daar ver vandaan en zien weinig rechtstreeks, maar verhalen verspreiden zich snel. Op een dag besluiten we een werkplek te bezoeken waar onze mensen samen met de arbeiders van achter de berg bouwen. We lopen over het zorgeloze strand en passeren glimlachende gepensioneerden. Daarna verandert de sfeer. Deze plek lijkt niet meer op het land waar we ooit aankwamen. Eindelijk wordt er een brug gebouwd tussen het dek van het containerschip en de kust. Daardoor zal iedereen makkelijk heen en weer kunnen. Enkele robots helpen bij het werk. Ze nemen veel zwaar werk over en zorgen voor veiligheid.

Ludzie przyjeżdżają pomagać, ale ich zwyczaje mocno różnią się od naszych. Dochodzi do konfliktów. My jesteśmy daleko i niewiele widzimy bezpośrednio, lecz opowieści szybko się rozchodzą. Pewnego dnia postanawiamy odwiedzić miejsce, gdzie nasi ludzie budują razem z pracownikami zza góry. Idziemy beztroską plażą i mijamy uśmiechniętych emerytów. Potem atmosfera się zmienia. To miejsce nie przypomina już lądu, na który kiedyś przybyliśmy. Wreszcie powstaje pomost między pokładem kontenerowca a brzegiem. Dzięki temu każdy będzie mógł swobodnie przechodzić. Kilka robotów pomaga w pracy. Przejmują dużo ciężkich zadań i zapewniają bezpieczeństwo.