Szaman na końcu drogi

We lopen verder door een dicht, donker stuk van de jungle. Na een tijd gaat de robot langzamer. Ik denk dat zijn batterij bijna leeg is. Sommige robots gebruiken hun energie blijkbaar minder goed dan andere. De nieuwste modellen kunnen bijna een hele dag werken. Mijn vriend stopt nog niet helemaal: hij zoekt een plek met zonlicht. Tussen de bomen vinden we een opening. Daar blijft hij staan om op te laden. Nu moet ik de vrouw zelf naar de laatste tent dragen. Zelfs dat korte stuk kost mij moeite.

Idziemy dalej przez gęsty, ciemny fragment dżungli. Po pewnym czasie robot zwalnia. Myślę, że jego bateria jest prawie pusta. Niektóre roboty najwyraźniej gospodarują energią gorzej od innych. Najnowsze modele mogą pracować niemal przez całą dobę. Mój kolega jeszcze zupełnie się nie zatrzymuje: szuka miejsca ze światłem słonecznym. Między drzewami znajdujemy prześwit. Zostaje tam, żeby się naładować. Teraz sam muszę zanieść kobietę do ostatniego namiotu. Nawet ten krótki odcinek kosztuje mnie wysiłek.

‘Mogen we binnenkomen?’ vraag ik, een beetje buiten adem. ‘Natuurlijk. Ga zitten,’ zegt de sjamaan. Ik vraag wat hij wil hebben om haar been te behandelen. Hij glimlacht en vraagt of zij mijn vrouw is. We zijn pas aangekomen en zouden nu al relaties hebben met vrouwen uit zijn gemeenschap! ‘Hij is mijn man niet,’ zegt ze. Dan vertelt ze wat er is gebeurd. Tijdens de jacht op een jaguar zag ze een slang. Ze wilde op een steen springen, maar merkte onderweg een andere steen niet op.

„Możemy wejść?” — pytam, nieco zasapany. „Oczywiście. Usiądźcie” — mówi szaman. Pytam, czego potrzebuje za zajęcie się jej nogą. Uśmiecha się i pyta, czy to moja kobieta. Dopiero przybyliśmy, a już mielibyśmy tworzyć związki z kobietami z jego społeczności! „To nie mój mężczyzna” — mówi. Potem opowiada, co się stało. Podczas polowania na jaguara zobaczyła węża. Chciała skoczyć na kamień, lecz po drodze nie zauważyła innego kamienia.

Gelukkig was zij niet alleen. Toch duurde het veel te lang voordat ze hulp kon krijgen. Bij haar eigen sjamaan was alles bezet. Volgens haar doet de knie nu veertig keer zoveel pijn. Zij wil ons niet laten merken hoe erg het is, omdat ze ons de schuld geeft van het wachten. Dan zegt ze dat ze niets bij zich heeft. Ze kan later iets teruggeven. ‘Dat hoeft niet,’ antwoordt de sjamaan. ‘Ik werk hier niet voor mijzelf. De leider heeft mij naar deze plek gestuurd.’

Na szczęście nie była sama. Jednak zbyt długo czekała na pomoc. U jej własnego szamana wszystkie miejsca były zajęte. Według niej kolano boli teraz czterdzieści razy mocniej. Nie chce nam pokazać, jak bardzo cierpi, ponieważ obwinia nas za oczekiwanie. Potem mówi, że nie ma nic przy sobie. Może coś oddać później. „Nie musisz” — odpowiada szaman. „Nie pracuję tutaj na własny rachunek. Wódz wysłał mnie w to miejsce”.

Hij vindt het prettig dat het hier niet zo druk is. Wel zegt hij dat de vrouw laat bij hem komt met haar wond. Hij vertelt over een bijzondere plant. Volgens hem zal die de pijn verminderen, de wond schoonmaken en het herstel helpen. Ook spreekt hij over het verjagen van slechte geesten. Hij biedt een amulet tegen slangen aan en wil eerst wierook aansteken. Hij vraagt haar rustig te gaan liggen. Ik luister naar zijn woorden en vraag hoe lang de vrouw hier moet blijven.

Podoba mu się, że nie ma tu wielkiego tłoku. Mówi jednak, że kobieta późno zgłosiła się do niego z raną. Opowiada o szczególnej roślinie. Według niego zmniejszy ona ból, oczyści ranę i pomoże w powrocie do zdrowia. Mówi też o wypędzeniu złych duchów. Proponuje amulet przeciw wężom i najpierw chce zapalić kadzidło. Prosi ją, żeby spokojnie się położyła. Słucham jego słów i pytam, jak długo kobieta musi tu zostać.

‘Kom haar voor zonsondergang halen,’ zegt hij. Dan maakt hij nog een grap: ik moet niet verliefd worden, want hij heeft geen extra amulet tegen giftige slangen. Hij lacht hard. Buiten staat mijn robot alweer klaar. Was ik maar zo snel uitgerust! Dan zou ik misschien twintig minuten slapen en daarna nog twintig minuten voor mijn plezier. We gaan terug naar het huis van de sjamane en naar de markt om de tijd door te komen. Als we de vrouw helpen, moeten we die hulp ook afmaken.

„Przyjdźcie po nią przed zachodem słońca” — mówi. Potem jeszcze żartuje: mam się nie zakochać, bo nie ma dodatkowego amuletu przeciw jadowitym wężom. Głośno się śmieje. Na zewnątrz mój robot znowu jest gotowy. Gdybym tylko równie szybko odzyskiwał siły! Może spałbym wtedy dwadzieścia minut, a potem kolejne dwadzieścia dla przyjemności. Wracamy do domu szamanki i na targ, żeby przeczekać ten czas. Skoro pomagamy kobiecie, powinniśmy doprowadzić pomoc do końca.