Wieczór na werandzie

De sjamane weet waarschijnlijk niet dat ik bijna niet met een boog kan omgaan. Misschien kan ik een pijl afschieten, maar heel snel zal dat niet gaan. Ik zou nog eerder de hele boog naar iemand kunnen gooien. Toch voel ik me niet erg bedreigd. Het is moeilijk te geloven dat hier mensen stelen. We gaan een klein trapje op. Aan de muren hangen schilderingen. Op de veranda staan brede zitplaatsen en schalen met as en waarschijnlijk hars.

Szamanka prawdopodobnie nie wie, że niemal nie umiem posługiwać się łukiem. Może wypuszczę strzałę, ale szybko to nie pójdzie. Prędzej mógłbym rzucić w kogoś całym łukiem. Mimo to nie czuję wielkiego zagrożenia. Trudno uwierzyć, że tutaj ludzie kradną. Wchodzimy po małych schodkach. Na ścianach wiszą malowidła. Na werandzie stoją szerokie siedziska i naczynia z popiołem oraz prawdopodobnie żywicą.

Ze vraagt mij te gaan zitten en te wachten. Even later komt ze naar buiten met een stok. Ze houdt hem omhoog, kijkt mij aan en zegt zacht iets. Ik denk even dat ze mij gaat slaan. Maar ze maakt alleen een fakkel en gaat bij een buurman vuur halen. Daarna verlicht die fakkel de veranda. Ook steekt ze in andere schalen stukjes paddenstoel aan. Dan brengt ze een beker met een drank die een beetje op wijn lijkt.

Prosi, żebym usiadł i poczekał. Po chwili wychodzi z kijem. Unosi go, patrzy na mnie i cicho coś mówi. Przez moment myślę, że zamierza mnie uderzyć. Ale ona tylko przygotowuje pochodnię i idzie po ogień do sąsiada. Potem ta pochodnia oświetla werandę. W innych naczyniach zapala też pokruszone grzyby. Następnie przynosi kubek napoju przypominającego nieco wino.

‘Dit is mijn eigen drank,’ zegt ze. ‘Zet hem meteen weg als je je vreemd gaat voelen.’ Ik vraag hoelang ze al sjamane is. Haar ouders deden hetzelfde werk. Als kind leerde ze dus al over kruiden, zegt ze. Ze leerde ook contact zoeken met God, voorouders, bomen en alles om haar heen. Ik vraag of ze haar werk leuk vindt. Vooral nieuwe dranken bedenken vindt ze interessant. Maar haar verhalen maken mij niet helemaal gerust.

„To mój własny napój” — mówi. „Od razu go odstaw, jeśli poczujesz się dziwnie”. Pytam, od jak dawna jest szamanką. Jej rodzice zajmowali się tym samym. Jak mówi, już w dzieciństwie uczyła się więc o ziołach. Uczyła się też szukać kontaktu z Bogiem, przodkami, drzewami i wszystkim dookoła. Pytam, czy lubi swoją pracę. Najbardziej interesuje ją wymyślanie nowych napojów. Jednak jej opowieści nie do końca mnie uspokajają.

Ze vertelt dat haar dranken soms veel te sterk zijn. Dan zoekt ze iemand die het risico wil nemen ze te proberen. Volgens haar kan iemand na zo'n reis naar een andere wereld misschien niet meer terugkomen. Eens sliep iemand vele weken. Gelukkig werd die persoon uiteindelijk wakker. Ze vertelt dat mensen dezelfde tunnel met licht hebben gezien. Misschien bestaat die ergens op aarde, denkt ze. Dan zou je er gewoon naartoe kunnen lopen. Of ik zo'n plaats ken?

Opowiada, że czasami jej napoje są o wiele za mocne. Wtedy szuka kogoś, kto zaryzykuje ich spróbowanie. Według niej po takiej podróży do innego świata ktoś może już nie wrócić. Kiedyś jedna osoba spała przez wiele tygodni. Na szczęście w końcu się obudziła. Szamanka opowiada, że ludzie widzieli taki sam tunel ze światłem. Może istnieje gdzieś na ziemi, myśli. Wtedy można by po prostu do niego dojść. Czy znam takie miejsce?

Ik zeg dat mensen in onze wereld na een ervaring dicht bij de dood soms ook over zo'n tunnel vertelden. Zij zou die graag gaan zoeken. Maar haar huis zomaar achterlaten durft ze niet. Dan is het misschien leeg als ze terugkomt. Ik stel voor de spullen onder het huis met planten te verbergen. Dat helpt volgens haar niet tegen mensen die al weten wat daar ligt. Plotseling staat er iemand voor de veranda. Het is donker. De onbekende kijkt zwijgend naar ons.

Mówię, że ludzie w naszym świecie po przeżyciach bliskich śmierci czasem też opowiadali o takim tunelu. Ona chętnie wyruszyłaby go szukać. Ale nie odważy się tak po prostu zostawić domu. Po powrocie może go zastać pustego. Proponuję zasłonić roślinami rzeczy pod domem. Jej zdaniem to nie pomoże w przypadku ludzi, którzy już wiedzą, co tam leży. Nagle ktoś staje przed werandą. Jest ciemno. Nieznajomy w milczeniu na nas patrzy.