Przez dżunglę

‘Ja, jij hebt inderdaad veel gepraat,’ zegt Tottim. ‘We zijn op een prachtige plek. Geniet eens van de natuur in plaats van over politiek te klagen. Ga ergens staan, ruik de bladeren en ontspan je. We zijn op vakantie!’ Ik moet lachen. Rep had mij gevraagd hoe we hier kwamen, dus ik heb antwoord gegeven. Toch heeft Tottim gelijk: ik kan ook eens rondkijken. ‘Goed, vertel dan waar we heen gaan. Hoe ver is het nog?’

„Tak, rzeczywiście dużo mówiłeś” — odzywa się Tottim. „Jesteśmy w pięknym miejscu. Pozachwycaj się naturą, zamiast narzekać na politykę. Stań gdzieś, powąchaj liście i odpręż się. Jesteśmy na wakacjach!” Muszę się roześmiać. Rep zapytał mnie, jak tutaj dotarliśmy, więc odpowiedziałem. Mimo to Tottim ma rację: mogę też się rozejrzeć. „Dobrze, to powiedz, dokąd idziemy. Jak daleko jeszcze?”

Rep wil het vertellen, maar eerst moeten we stiller worden en beter opletten. We zijn nu ongeveer een uur van het strand. Het is warm en de lucht is vochtig. Om ons heen groeit een dicht, groen bos. Zonlicht komt tussen de hoge bomen door. Boven ons horen we vogels. Lager bij de grond bewegen ook dieren, maar die zien we niet. Bij elke stap komen we iets onbekends tegen.

Rep chce nam to opowiedzieć, ale najpierw musimy się wyciszyć i bardziej uważać. Jesteśmy już mniej więcej godzinę drogi od plaży. Jest gorąco, a powietrze wilgotne. Wokół nas rośnie gęsty, zielony las. Światło słoneczne przeciska się między wysokimi drzewami. Nad sobą słyszymy ptaki. Nisko przy ziemi też poruszają się zwierzęta, ale ich nie widzimy. Z każdym krokiem spotykamy coś nieznanego.

Ik denk aan verhalen over wilde poema's. In een boom klimmen helpt niet als zo'n dier achter je aan komt. Ik voel tegelijk plezier en een beetje angst. Alles is nieuw: de planten, de geluiden en de weg onder onze voeten. Er zijn bijna geen sporen van mensen. Toch kent Rep deze plaats goed. Ik voel dat ik leef, en ik hoop dat dit zo blijft. Hier verdwalen lijkt mij geen goed idee.

Myślę o opowieściach o dzikich pumach. Wejście na drzewo nie pomoże, jeśli takie zwierzę za tobą ruszy. Czuję równocześnie radość i trochę strachu. Wszystko jest nowe: rośliny, dźwięki i droga pod stopami. Prawie nie widać śladów ludzi. Mimo to Rep dobrze zna to miejsce. Czuję, że żyję, i mam nadzieję, że tak pozostanie. Zgubienie się tutaj nie wydaje mi się dobrym pomysłem.

Soms moeten we langs smalle dalen met kleine waterstromen. Palmbladeren hangen over het pad. Daarna gaan we over een houten brug aan touwen. Onder mij ligt de diepte. Even denk ik dat het op het containerschip ook niet zo slecht was. Aan de andere kant zien we een groep orang-oetans. Rep vraagt ons rustig door te lopen. ‘Kijk ze niet recht aan. We proberen hier met de natuur samen te leven.’

Czasem musimy przechodzić obok wąskich dolin z małymi strumieniami. Liście palm zwieszają się nad ścieżką. Potem idziemy przez drewniany most na linach. Pode mną jest głębia. Przez chwilę myślę, że na kontenerowcu też nie było tak źle. Po drugiej stronie widzimy grupę orangutanów. Rep prosi, żebyśmy spokojnie szli dalej. „Nie patrzcie im prosto w oczy. Próbujemy tu żyć w zgodzie z naturą”.

De mannetjes kunnen groot en sterk zijn, vertelt hij. We moeten ze niet uitdagen. ‘Dat dier weegt misschien honderd kilo!’ zeg ik. Rep knikt. ‘Ga hem dus niet in de weg staan. Straks komen we bij onze houten poort. Daarachter kunnen we ons veilig voelen.’ Maar ik hoor nog steeds iets tussen de bladeren op de grond. ‘Zijn hier ook slangen?’ vraag ik. Ik hoop op een kort en duidelijk nee.

Samce bywają duże i silne, opowiada. Nie powinniśmy ich prowokować. „To zwierzę waży chyba sto kilogramów!” — mówię. Rep kiwa głową. „Więc nie wchodź mu w drogę. Zaraz dotrzemy do naszych drewnianych wrót. Za nimi możemy poczuć się bezpiecznie”. Ale nadal słyszę coś między liśćmi przy ziemi. „Czy są tutaj też węże?” — pytam. Mam nadzieję na krótkie i wyraźne „nie”.

Dat antwoord krijg ik niet. Het kunnen slangen zijn, of grote spinnen. Rep geeft toe dat hij de tocht wat mooier heeft voorgesteld om ons mee te krijgen. Volgens hem weet hun sjamaan veel over slangenbeten en andere problemen. Zijn woorden moeten ons geruststellen. ‘Wij wonen hier niet pas sinds gisteren,’ zegt hij. Voor ons blijft het een onbekende wereld. Voor hem is het thuis.

Takiej odpowiedzi nie dostaję. To mogą być węże albo duże pająki. Rep przyznaje, że przedstawił wyprawę trochę piękniej, żeby nas namówić. Według niego ich szaman dużo wie o ukąszeniach węży i innych problemach. Jego słowa mają nas uspokoić. „Nie mieszkamy tutaj od wczoraj” — mówi. Dla nas nadal jest to nieznany świat. Dla niego to dom.