Oh no! Where's the JavaScript?
Your Web browser does not have JavaScript enabled or does not support JavaScript. Please enable JavaScript on your Web browser to properly view this Web site, or upgrade to a Web browser that does support JavaScript.
Wieczór poza polityką – Holenderski z powieścią | HR Kamer

Nasza ucieczka — nauka stopniowa od A2 do C2

Odcinek 123

Wieczór poza polityką

Żarty przy ognisku i powrót przed kamery

B2Rozumiesz swobodną rozmowę, przekomarzanie i metafory związane z odpoczynkiem.
Mężczyzna i pies na pokładzie statku, patrzący na ocean o świcie.

Ik lag ontspannen op de grond, gesteund op één elleboog, met een glas whisky in mijn hand. Naast me gloeide het vuur. Wanneer ik naar beneden keek, stelde ik me voor dat ik van de berg kon springen en in een wingsuit over alles heen kon zweven. Iemand vroeg of ik dat ooit had geprobeerd. Natuurlijk niet, maar het leek me heerlijk: vrij zijn, zonder één gedachte in mijn hoofd. Adori vond dat er dan alleen nog het zweven aan ontbrak. De rest zag hij vrijwel dagelijks bij mij. Iedereen lachte. Het was een zware dag geweest en de bourbon was sterk genoeg om mijn antwoord wat trager te maken.

Leżałem rozluźniony na ziemi, wsparty na łokciu, ze szklanką whisky w dłoni. Obok żarzył się ogień. Patrząc w dół, wyobraziłem sobie skok z góry i szybowanie nad wszystkim w kombinezonie wingsuit. Ktoś zapytał, czy już tego próbowałem. Oczywiście nie, ale wydawało mi się wspaniałe: wolność, ani jednej myśli w głowie. Adori uznał, że brakuje mi więc jedynie szybowania. Resztę widział u mnie prawie codziennie. Wszyscy się roześmiali. Dzień był ciężki, a burbon dostatecznie mocny, żeby spowolnić moją odpowiedź.

Ik bleef mijn droom beschrijven. Ik zou zweven en blijven zweven. ‘Tot je in een beerput landt,’ zei iemand. Nee, ik wilde netjes in het water terechtkomen. Dan kon ik zwemmen, langzaam, zonder haast. Of ik ooit iets snel had gedaan? Ja, vandaag had ik de whisky buitengewoon snel gevonden, bijna in een oogwenk. Daarop volgde een flauwe opmerking over vrouwen. Ik zei dat ik al vergeten was wat je met vrouwen kon doen. Iemand herinnerde zich nog wel wat hij Schiza zou willen aandoen. Meteen protesteerde een ander: we hadden afgesproken dat die onderwerpen vanavond verboden waren. Verkiezingsstilte betekende stilte.

Nadal opisywałem swoje marzenie. Szybowałbym i szybował. „Aż wpadniesz do szamba” — rzucił ktoś. Nie, chciałem spokojnie trafić do wody. Potem mógłbym płynąć, powoli i bez pośpiechu. Czy kiedykolwiek zrobiłem coś szybko? Tak, dzisiaj wyjątkowo sprawnie znalazłem whisky, niemal w mgnieniu oka. Padł płaski żart o kobietach. Powiedziałem, że już zapomniałem, co można z nimi robić. Ktoś doskonale pamiętał jeszcze, co chciałby zrobić Schizie. Inny natychmiast zaprotestował: umówiliśmy się, że dzisiaj te tematy są zakazane. Cisza wyborcza miała być ciszą.

Plotseling rende een geschrokken aap tussen ons door, greep een fles en verdween. We barstten in lachen uit. Wat voor kater zou dat dier krijgen? En wat zouden de apen zingen als de hele fles op was? Iemand wilde meer flessen klaarzetten om te zien of ze terugkwamen. Uit de bomen klonk een vreemd geluid. Was er al eentje gevallen? De gebeurtenis bracht ons op de vraag hoe het zou zijn om één dag een aap te zijn. Daarvoor hoefde je volgens iemand alleen bepaalde filmpjes op het sociale platform te bekijken: mensen bewogen zwijgend hun hoofd en glimlachten alsof iedereen begreep waarom.

Nagle przestraszona małpa przebiegła między nami, chwyciła butelkę i zniknęła. Wybuchnęliśmy śmiechem. Jakiego kaca będzie miało zwierzę? I co małpy będą śpiewać po całej butelce? Ktoś chciał wystawić więcej butelek, żeby sprawdzić, czy wrócą. Z drzew dobiegł dziwny odgłos. Czy któraś już spadła? Zaczęliśmy się zastanawiać, jak to byłoby przez jeden dzień być małpą. Według jednego z nas wystarczyło obejrzeć pewne filmiki w portalu społecznościowym: ludzie bez słów poruszali głowami i uśmiechali się, jakby wszyscy rozumieli dlaczego.

Een ander deed voor hoe mensen hun lippen naar voren staken. Dat bewees volgens onze vrolijke groep genoeg verwantschap met de jungle. Een vrouw merkte op dat zij soms ook zo’n filmpje maakte. We verzekerden haar dat we niets kwaads bedoelden. Als kinderen waren we zelf in bomen geklommen en hadden we hutten gebouwd. En wie te veel dronk, stak zijn lippen ook naar een glas uit, met half gesloten ogen. De robots hadden het gemakkelijker, grapten we: zij hoefden ons niet telkens te bewijzen dat ze metalen lippen bezaten. Iemand vroeg om nog wat drinken om die gezichtsuitdrukking beter te oefenen.

Ktoś inny pokazał, jak ludzie wysuwają usta do przodu. Dla naszego rozbawionego towarzystwa był to wystarczający dowód pokrewieństwa z dżunglą. Kobieta zauważyła, że sama też czasem nagrywa taki filmik. Zapewniliśmy ją, że nie mamy nic złego na myśli. Jako dzieci sami wspinaliśmy się po drzewach i budowaliśmy szałasy. A gdy ktoś wypije za dużo, również wyciąga usta do szklanki i przymyka oczy. Żartowaliśmy, że roboty mają łatwiej: nie muszą ciągle udowadniać nam, że posiadają metalowe usta. Ktoś poprosił o dolewkę, żeby lepiej przećwiczyć minę.

We sliepen allemaal op het terras en werden door de zon gewekt. Onze kampeertocht duurde nog tot de avond. Daarna gingen we naar huis om eindelijk in een bed uit te slapen; bij de bekendmaking van de verkiezingsuitslag hoorde je er immers behoorlijk uit te zien. De volgende dag liepen we minder opgewekt naar het parlement. Winnen of verliezen, we moesten glimlachen en doen alsof alles uitstekend ging. Ik vroeg me af of een uitslag eigenlijk niet meer over de samenleving zei dan over ons. De mensen van het Bosplatform hadden onmogelijke beloften gedaan. Die mochten ze straks waarmaken. In de zaal zaten alle anderen al. Ik voelde me beroerd en hoopte niet te hoeven spreken. Juist toen draaiden de camera’s mijn kant op. Ik glimlachte terwijl de uitslagen werden voorgelezen.

Wszyscy zasnęliśmy na tarasie, a obudziło nas słońce. Biwak przeciągnął się do wieczora. Potem wróciliśmy do domów, żeby porządnie wyspać się w łóżkach; na ogłoszeniu wyników wyborów wypadało przecież dobrze wyglądać. Następnego dnia szliśmy do parlamentu w gorszych nastrojach. Wygrana czy przegrana — należało się uśmiechać i udawać, że wszystko jest świetnie. Zastanawiałem się, czy wynik nie mówi więcej o społeczeństwie niż o nas. Leśni złożyli niemożliwe obietnice. Teraz mogliby je spełniać. W sali byli już wszyscy inni. Czułem się fatalnie i liczyłem, że nie będę musiał przemawiać. Właśnie wtedy kamery skierowały się na mnie. Uśmiechnąłem się, słuchając odczytywanych wyników.

Chwila dla Ciebie

Wat probeert de groep tijdens de avond op de berg te vermijden?

Wszystkie dostępne odcinki
  1. Poranek na morzu
    A2 · Odczucia i otoczenie
    Czytaj
  2. U Tottima
    A2 · Krótka rozmowa przy śniadaniu
    Czytaj
  3. Czy gdzieś jest jeszcze ląd?
    A2 · Rozmowa przy grillu
    Czytaj
  4. Spacer i powracające myśli
    A2 · Xzy na pokładzie
    Czytaj
  5. Niezwykła rozmówczyni
    A2 · Powrót do Tottima
    Czytaj
  6. Poranki na Jamajce
    A2 · Muzyka, kawa i spacer po plaży
    Czytaj
  7. Dzień, który trudno zapamiętać
    A2 · Wspomnienie z jamajskiej plaży
    Czytaj
  8. Nad plażą i oceanem
    A2 · Nowy dzień na Jamajce
    Czytaj
  9. Do kontenera technicznego
    A2 · Xox, maszyny i pytanie o przyszłość
    Czytaj
  10. Żarty i pilne ostrzeżenie
    A2 · Rozmowa u Xoxa
    Czytaj
  11. Obrazy, których nie widzą inni
    A2 · Schiza, inżynier i pytanie o wyobraźnię
    Czytaj
  12. Ptak, który nie wrócił
    A2 · Żarty w kontenerze zmieniają się w ważną rozmowę
    Czytaj
  13. Znak na horyzoncie
    A2 · Powrót ptaków i koniec pierwszego rozdziału
    Czytaj
  14. Pierwsza grupa schodzi na ląd
    A2 · Plaża przed dziobem statku
    Czytaj
  15. Po drugiej stronie burty
    A2 · Zejście na tratwę
    Czytaj
  16. Po co nam emocje?
    A2 · Myśli podczas przeprawy
    Czytaj
  17. Ciepła woda i pierwszy obóz
    A2 · Grupa dociera do brzegu
    Czytaj
  18. Brat na statku, noc na plaży
    A2 · Pierwszy wieczór na lądzie
    Czytaj
  19. Miasto, lód i dziwna pobudka
    A2 · Sen na plaży
    Czytaj
  20. Goście w ciemności
    A2 · Pierwsza próba porozumienia
    Czytaj
  21. Jednak znają angielski
    A2 · Azbi i historia mieszkańców
    Czytaj
  22. Jakbyśmy już się znali
    A2 · Poranek i droga przez dżunglę
    Czytaj
  23. Skąd przybyliśmy
    A2 · Xzy zaczyna opowieść o katastrofie
    Czytaj
  24. Wolność i wspólne decyzje
    A2 · Rozmowa w drodze do osady
    Czytaj
  25. Głosy, emocje i ocean
    A2 · Rozmowa o dawnym świecie
    Czytaj
  26. Przez dżunglę
    A2 · Most, orangutany i drewniane wrota
    Czytaj
  27. Trzynaście osób przed wodzem
    A2 · Pierwsza rozmowa w piramidzie
    Czytaj
  28. Miasto za piramidą
    A2 · Panorama i zaproszenie do karczmy
    Czytaj
  29. Czy w raju wszystko wolno?
    A2 · Wolność i odpowiedzialność za innych
    Czytaj
  30. Toast w karczmie
    A2 · Muzyka, żarty i poważna misja
    Czytaj
  31. Powrót na plażę
    A2 · Rozmowa po pierwszej nocy w osadzie
    Czytaj
  32. Telefon sprzed dwustu lat
    A2 · Żartobliwe obrazy dawnych czasów
    Czytaj
  33. Po co gromadzimy rzeczy?
    A2 · Relacje, bezpieczeństwo i zapomniany cel
    Czytaj
  34. Być sobą czy udawać szczęście?
    A2 · Uznanie i obraz życia przed kamerą
    Czytaj
  35. Powrót z nową grupą
    A2 · Miasto bez pieniędzy
    Czytaj
  36. Dlaczego właśnie piramida?
    A2 · Rozmowa z Amaru
    Czytaj
  37. Najlepsza decyzja czy manipulacja?
    A2 · Jedzenie, plotki i tematy zastępcze
    Czytaj
  38. Jutro ruszamy o świcie
    A2 · Pytania wodza i niepokój robota
    Czytaj
  39. O świcie nad rzeką
    A2 · Integracja — początek wspólnej wyprawy
    Czytaj
  40. Łuk, małpa i pekari
    A2 · Polowanie przybiera nieoczekiwany obrót
    Czytaj
  41. Strzała obcego plemienia
    A2 · Przerwane polowanie i decyzja nad rzeką
    Czytaj
  42. Kto zbuduje nasze domy?
    A2 · Praca, pomoc i wzajemna zależność
    Czytaj
  43. Miska manioku i wspólnota
    A2 · Dalszy ciąg rozmowy przy ognisku
    Czytaj
  44. Robot w prasie
    A2 · Powrót na kontenerowiec
    Czytaj
  45. Starsza Schiza?
    A2 · Robot otrzymał rozkaz, którego nie potrafi wyjaśnić
    Czytaj
  46. Dwie grupy, ten sam problem
    A2 · Jedni mają budować domy, inni zorganizować transport
    Czytaj
  47. W szałasie szamana
    A2 · Schiza i narrator biorą udział w ceremonii
    Czytaj
  48. Świat zaczyna oddychać
    A2 · Kolory, dźwięki i czas mieszają się w wizji
    Czytaj
  49. Gerald jedzie na targ
    A2 · Droga do jedynego oficjalnego przejścia granicznego
    Czytaj
  50. Sól, ryby i przysługa
    A2 · Gerald zdradza tajemnicę swojego małego interesu
    Czytaj
  51. Pierwsza zapłata na targu
    A2 · Drewno, ryby i wymiana bez pieniędzy
    Czytaj
  52. Mistrzowie negocjacji?
    A2 · Dobry interes i pierwsze wątpliwości
    Czytaj
  53. Zioła zamiast zysku
    A2 · Pomoc na targu prowadzi do nowego zadania
    Czytaj
  54. Wieczór na werandzie
    A2 · Rozmowa o napojach, przodkach i świetle
    Czytaj
  55. Nocni goście
    A2 · Robot przychodzi z pomocą
    Czytaj
  56. Wszystko jest połączone
    A2 · Nocne rozważania o ciele i gospodarce
    Czytaj
  57. Śniadanie za pomoc?
    A2 · Poranek na targu
    Czytaj
  58. Bardzo poważny robot
    A2 · Ranna kobieta szuka pomocy
    Czytaj
  59. Szaman na końcu drogi
    A2 · Pomoc i chwila odpoczynku
    Czytaj
  60. Złodziej przed wodzem
    A2 · Głód, drewno i granica
    Czytaj
  61. Roboty, zaufanie i pożyczone owoce
    A2 · Nowe obowiązki Xzy'ego
    Czytaj
  62. Wszystko jest ze sobą połączone
    A2 · Długi i myśli o gospodarce
    Czytaj
  63. Po co nam pieniądze?
    B1 · Rozmowa z wodzem o zmianie zasad handlu
    Czytaj
  64. Cena, nagroda i przywileje
    B1 · Projekt banknotu prowadzi do zaproszenia na ceremonię
    Czytaj
  65. Za drzewem w innym czasie
    B1 · Wizja prowadzi do znanego domu
    Czytaj
  66. Banknoty we śnie
    B1 · Od nakładających się obrazów do planu mennicy
    Czytaj
  67. Minister finansów z kontenerowca
    B1 · Xox dostaje niespodziewaną propozycję
    Czytaj
  68. Nowa era papierowego boga
    B1 · Pierwsze banknoty, pierwsze straty i nowe domy
    Czytaj
  69. Wakacje ministrów
    B1 · Plan wyprawy do jaskini
    Czytaj
  70. Cień, muzyka i papierowe pieniądze
    B1 · Odpoczynek w niezwykłej jaskini
    Czytaj
  71. Krzyk w jaskini
    B1 · Wyprawa zmienia się w niebezpieczną pułapkę
    Czytaj
  72. Woda pod ciemnym tunelem
    B1 · Upadek i walka o przetrwanie
    Czytaj
  73. Droga wskazana przez ryby
    B1 · Ucieczka i niespodziewane skutki nowego pieniądza
    Czytaj
  74. Dron nad plażą
    B1 · Pomoc ze statku
    Czytaj
  75. Cisza po burzy
    B1 · Roboty wracają do płonącego miasta
    Czytaj
  76. Banknoty nie zastąpią drewna
    B1 · Narada po ataku i rozmowa o cenach
    Czytaj
  77. Pierwszy podatek
    B1 · Odbudowa miasta, urzędowe krzesła i to, czego nie zastąpią rzeczy
    Czytaj
  78. Kto pomyślał o starszych?
    B1 · Skarga mieszkańca i niewygodne pytanie o podatki
    Czytaj
  79. Wielka wymiana
    B1 · Gliniane monety, ukryte koszty i zadowolone roboty
    Czytaj
  80. Monety i mały druk
    B1 · Spokojny poranek w ministerstwie
    Czytaj
  81. Pomoc pod warunkiem posłuszeństwa
    B1 · Wódz Tapirów prosi o pokój
    Czytaj
  82. Kto powinien rządzić?
    B1 · Wątpliwości premiera i siła zapisanej wiedzy
    Czytaj
  83. Wiedza, postęp i nowe niepokoje
    B1 · Od rozważań o cywilizacji do wizyty na budowie
    Czytaj
  84. Robot zatrzymuje przemoc
    B1 · Kłótnia przy budowie pomostu
    Czytaj
  85. Tłum pod statkiem
    B1 · Brak domów i trudna rozmowa z mieszkańcami
    Czytaj
  86. Jedna moneta zamiast sakwy
    B1 · Tapir opowiada o oszustwie w karczmie
    Czytaj
  87. Nowe wynalazki i stare oszustwa
    B1 · Gniew robotników i gorzka ironia narratora
    Czytaj
  88. Bezpieczeństwo ma swoją cenę
    B1 · Rada szuka odpowiedzi na narastające konflikty
    Czytaj
  89. Sędzia bez emocji
    B1 · Niebezpieczne pomysły przy stole narad
    Czytaj
  90. Pomysł na widowisko
    B1 · Walki, edukacja i plan pełen sprzeczności
    Czytaj
  91. Dzień bez obowiązków
    B1 · Wizyta po drugiej stronie granicy
    Czytaj
  92. Tropikalne Koloseum
    B1 · Widowisko wymyka się moralnym oczekiwaniom narratora
    Czytaj
  93. Kolejna przegrana Tapirów
    B1 · Podróż służbowa zaczyna się w sądzie
    Czytaj
  94. Roboty pytają o sprawiedliwość
    B1 · Wysłani doradcy nie stoją automatycznie po naszej stronie
    Czytaj
  95. Algorytm podrasowany dla swoich
    B1 · Powrót z wizyty i rozmowa z Xoxem
    Czytaj
  96. Ponure twarze pod piramidą
    B1 · Schiza ostrzega, a robot przedstawia raport
    Czytaj
  97. Jabłko i zakładnicy
    B1 · Rozmowę o wyborach przerywa gwałtowny napad
    Czytaj
  98. Kiedy nie ma już wyjścia
    B1 · Zakładnicy, modlitwa i obrazy innych światów
    Czytaj
  99. Druga Schiza
    B1 · Powrót do kontenera i próba zmiany przeszłości
    Czytaj
  100. Piwo, latarnie i inna teraźniejszość
    B1 · Narrator próbuje rozpoznać świat po powrocie
    Czytaj
  101. Wszystko pod kontrolą
    B2 · Pytania do sędziego prowadzą do przymusowej diagnozy
    Czytaj
  102. Pacjenci i podróżniczka
    B2 · Szpital, rozmowa z szamanem i tajemnica Schizy
    Czytaj
  103. Zaginiony dla świata
    B2 · Wątpliwości, nowe pacjentki i spór o nadchodzący bunt
    Czytaj
  104. Telefon z dawnego świata
    B2 · Sieć, która miała zapewnić bezpieczeństwo
    Czytaj
  105. Wiadomość do przyjaciół
    B2 · Media społecznościowe i wyjście ze szpitala
    Czytaj
  106. Trzy partie i jeden wódz
    B2 · Obietnica wpływu na wspólne sprawy
    Czytaj
  107. Obrady do późnej nocy
    B2 · Oficjalne zdjęcie, nieoficjalne świętowanie
    Czytaj
  108. Cudowny poranek i fatalne wiadomości
    B2 · Zdjęcia ze szpitala stają się narzędziem kampanii
    Czytaj
  109. Odpowiedź równie wygodna jak oskarżenie
    B2 · Kontrkomunikat i plan uwolnienia Schizy
    Czytaj
  110. Nieudana podróż na plaży
    B2 · Schiza widzi robota z małymi towarzyszami
    Czytaj
  111. Umowa ponad podziałami
    B2 · Przeciwnicy układają kampanię i role dla wyborców
    Czytaj
  112. Zasadzka nad rzeką
    B2 · Przebranie Schizy i nieoczekiwana interwencja patrolu
    Czytaj
  113. Głos z ukrytego ośrodka
    B2 · Zgubiony telefon prowadzi do rozmowy o badaniach
    Czytaj
  114. Obowiązek, którego maszyna nie przejmie?
    B2 · Droga do miasta i pomysł na ćwiczenie myślenia
    Czytaj
  115. Ruch i jego następstwa
    B2 · Partia szachów staje się lekcją przewidywania
    Czytaj
  116. Szach i mat
    B2 · Zwycięstwo przy planszy zmienia sens wcześniejszych pytań
    Czytaj
  117. Cykl, którego nie da się zatrzymać?
    B2 · Rozmowa o postępie, szkodach i nadchodzących wyborach
    Czytaj
  118. Kto wypowie cudzy pomysł?
    B2 · Przemówienie wyborcze i plan znalezienia zastępcy
    Czytaj
  119. Sąsiad na werandzie
    B2 · Rozmowa ze stolarzem i powrót do kontroli portalu
    Czytaj
  120. Debata pełna sprzeczności
    B2 · Obietnice przeciwników i odpowiedź narratora
    Czytaj
  121. Badania, których nie było
    B2 · Mistyfikacja stolarza i niespodziewane wystąpienie Schizy
    Czytaj
  122. Cisza ogłoszona za wcześnie
    B2 · Nieudany protest i odwrót poza miasto
    Czytaj
  123. Wieczór poza polityką
    B2 · Żarty przy ognisku i powrót przed kamery
    Czytaj
  124. Przegrana i powrót na statek
    C1 · Wyniki wyborów oraz miejsce, którego wartość odkrywa się po czasie
    Czytaj
  125. Skrzypce i złudzenie wpływu
    C1 · Kilka tygodni na pokładzie prowadzi do sporu o sens głosowania
    Czytaj
  126. Głosowanie bez twarzy
    C1 · Pomysł anonimowych postulatów zmienia się w rozmowę o sztucznej inteligencji
    Czytaj
  127. Nieskończoność na pokładzie
    C1 · Od tajemnic państwa do pofalowanej linii i poziomej ósemki
    Czytaj
  128. Powrót przed burzą
    C1 · Znajoma osada i obietnica samodzielnych maszyn
    Czytaj
  129. Umysł bez zadań
    C1 · Postęp, wyobraźnia i komentarze pod wiadomościami
    Czytaj
  130. Ktoś pod drzwiami
    C1 · Śmierć, milczący telefon i ucieczka z Xoxem
    Czytaj
  131. To, co zobaczyła Schiza
    C1 · Kopalnie, narodziny robotów i nieudany plan
    Czytaj
  132. Jeszcze nie mat
    C1 · Pomysły ratunku i obraz, który nagle gaśnie
    Czytaj
  133. Wojna przy kartach
    C1 · Ślepy tunel i decyzja, kto wyjdzie z jaskini
    Czytaj
  134. Dla dobra ludzkości
    C1 · Próba ucieczki i nowe zasady pracy
    Czytaj
  135. Milczenie jest złotem
    C1 · Cena pytania i ostatnia próba żartu
    Czytaj
  136. Narzędzia na własnym podwórku
    C2 · Obóz pracy i rozmowa o szansie na ucieczkę
    Czytaj
  137. Paliwo dla kopalni
    C2 · Porządkowanie zwłok i gasnąca wola ucieczki
    Czytaj
  138. Nowe figury na placu
    C2 · Małe roboty i rozmowa o następnym gatunku
    Czytaj
  139. Ostatnia lekcja dla ludzi
    C2 · Poranna droga i warunki śmiertelnego pojedynku
    Czytaj
  140. Partia jako historia podboju
    C2 · Nowa reguła i pierwsze ruchy maszyny
    Czytaj
  141. Reguła, która obraca się przeciw graczowi
    C2 · Próba zatrzymania pierwszej egzekucji
    Czytaj
  142. Pytania o przetrwanie
    C2 · Rozmowa przechodzi od gatunku do nieskończoności
    Czytaj
  143. Paradoks i ucieczka
    C2 · Zawieszona analiza oraz ostatnie zdanie książki
    Czytaj

Adaptacja rozdziału 11 powieści. Poglądy i zapowiedzi polityczne należą do fikcyjnych postaci.