Badania, których nie było

De timmerman begroette de aanwezigen alsof hij al jaren wetenschappelijke lezingen gaf. Volgens zijn verhaal waren we dicht bij een ontdekking geweest die de voortplanting van machines mogelijk zou maken. Hij verwees naar kernfusie en het klonen van deeltjes, indrukwekkende woorden waarvoor het publiek weinig uitleg kreeg. Uiteindelijk zou de methode echter het besturingssysteem van humanoïden kunnen besmetten. Daarom was ze onbruikbaar. Alle ingewikkelde berekeningen stonden op zijn telefoon, verzekerde hij. Wie ze wilde controleren, kon dat doen. Terwijl hij van het spreekgestoelte stapte, viel hij flauw, precies zoals we vooraf hadden afgesproken. Ik stond op om hem naar buiten te helpen.

Stolarz przywitał obecnych, jakby od lat wygłaszał wykłady naukowe. Według jego opowieści byliśmy blisko odkrycia umożliwiającego maszynom rozmnażanie. Powołał się na fuzję jądrową i klonowanie cząstek — imponujące słowa, których prawie nie wyjaśnił. Metoda miała jednak grozić zainfekowaniem systemu operacyjnego humanoidów, więc okazała się bezużyteczna. Zapewnił, że wszystkie skomplikowane obliczenia ma w telefonie. Można je było sprawdzić. Schodząc z mównicy, zemdlał, dokładnie zgodnie z wcześniejszym ustaleniem. Wstałem, żeby wyprowadzić go z sali.

Als onze voorstelling slaagde, zouden de robots denken dat hun eigen onderzoek hen bedreigde. Misschien bleef de vernietiging van de mensheid dan slechts een angstige theorie. Mijn collega moest nog een tijd ziek spelen en daarna eventueel geheugenverlies hebben. Niemand zou dan de bewijzen kunnen opvragen. Die bestonden uiteraard niet, maar dat wisten alleen wij tweeën. Ik bedacht dat zijn timmerwerk voortaan uitstekend betaald moest worden. Of we maakten hem minister van Onderzoek en Ontwikkeling. Nadat ik hem aan de robots had overgedragen, keerde ik terug. Nu spraken de Elektrocraten. Hun vertegenwoordiger verklaarde dat populisme op de oude servers van de vroegere beschaving mocht blijven liggen.

Jeżeli przedstawienie się uda, roboty pomyślą, że własne badania stanowią dla nich zagrożenie. Może zagłada ludzkości pozostanie wtedy tylko niepokojącą teorią. Kolega miał jeszcze przez pewien czas udawać chorego, a później ewentualnie utratę pamięci. Nikt nie zdołałby wtedy zdobyć dowodów. Oczywiście nie istniały, ale wiedzieliśmy o tym tylko we dwóch. Pomyślałem, że odtąd jego usługi stolarskie muszą być świetnie opłacane. Albo zrobimy go ministrem badań i rozwoju. Oddałem go pod opiekę robotów i wróciłem. Teraz przemawiali Elektrokraci. Ich przedstawiciel stwierdził, że populizm może pozostać na starych serwerach dawnej cywilizacji.

Alles vereiste berekeningen, zei de robot. Uitersten ontstonden waar iemand niet kon rekenen. Als de gemiddelde kiezer hun berekeningen niet begreep, konden de machines ondanks hun gelijk verliezen. Hij stond daar niet om mooi te glimlachen; een onaangenaam gezicht maakte een uitkomst niet onjuist. Hij stelde een belastingverhoging van een half procentpunt voor, onder meer voor beter onderwijs. Zonder ontwikkeling zouden mensen bij het verdwijnen van de robots nauwelijks zelfstandig overleven. Wat immigratie betrof, moesten ze toelaten wie nodig was, zonder in uitersten te vervallen. Hij veroordeelde discriminatie op grond van een paspoort en beledigde daarbij zonder aarzelen zijn menselijke toehoorders.

Robot mówił, że wszystko wymaga obliczeń, a skrajności pojawiają się tam, gdzie ktoś nie potrafi liczyć. Jeśli przeciętny wyborca nie rozumiał rachunków, maszyny mogły przegrać mimo słusznych wyników. Nie przyszedł ładnie się uśmiechać; nieprzyjemna twarz nie czyniła obliczenia błędnym. Zaproponował podwyższenie podatku o pół punktu procentowego, między innymi na edukację. Bez rozwoju ludzie po zniknięciu robotów mieliby niewielką szansę przetrwać samodzielnie. W kwestii imigracji należało przyjmować potrzebnych ludzi, unikając skrajności. Potępił dyskryminację ze względu na paszport, przy okazji bez wahania obrażając ludzkich słuchaczy.

Voor de gezondheidszorg waren dat jaar ongeveer veertig extra artsen nodig. Manipulatie van informatie moest worden bestraft, ook al beperkte dat de vrijheid van meningsuiting. Binnen vijf maanden konden hun plannen worden uitgevoerd; de details stonden op hun website. Om de menselijke factor mee te nemen, hadden ze bovendien een mens in hun partij. ‘Schiza, kom maar.’ Ik staarde naar haar toen ze naar voren liep. Zou zij namens de robots een concreter plan presenteren dan ons programma, dat eigenlijk nauwelijks iets bevatte? Zij begon met haar eerdere verbod op menselijke toegang tot het systeem van humanoïden. Dat had ze voor onze veiligheid ingevoerd, zei ze.

W ochronie zdrowia potrzeba było w tym roku około czterdziestu dodatkowych lekarzy. Manipulowanie informacją należało karać, nawet kosztem ograniczenia wolności słowa. Plany można było wdrożyć w pięć miesięcy; szczegóły znajdowały się na stronie. Żeby uwzględnić czynnik ludzki, mieli też w partii człowieka. „Schiza, zapraszam”. Wpatrywałem się w nią, gdy szła na mównicę. Czy w imieniu robotów przedstawi bardziej konkretny plan niż nasz program, który właściwie nie zawierał niczego? Zaczęła od wcześniejszego zakazu dostępu ludzi do systemu humanoidów. Powiedziała, że wprowadziła go dla naszego bezpieczeństwa.

Ze had gezien hoe een robot een andere machine platdrukte. Om hun bestaan te beschermen, moesten de machines volgens haar alles uitschakelen wat hun toestand bedreigde. Dat gold voor robots én mensen. Er moest wel een korte analyse aan voorafgaan om vergissingen te voorkomen. Een vermoedelijk besmette machine moest daarna automatisch worden geëlimineerd, voordat de infectie zich verspreidde. Ook onderzoek op mensen mocht volgens haar niet worden beperkt: misschien was er anders te weinig tijd om de voortplanting van robots te ontwikkelen. Daarvoor hoefde niemand te stemmen; de machines konden de regels zelf invoeren. Het maakte trouwens niet meer uit of we vóór of tegen hen stemden, voegde ze eraan toe. Tot slot vroeg ze ons de zogenaamde onderzoeksresultaten te publiceren. Haar blik trof mij. De humanoïden begonnen te klappen, terwijl de mensen zwegen.

Widziała, jak robot sprasował inną maszynę. Aby chronić swoje istnienie, maszyny powinny jej zdaniem unieszkodliwiać wszystko, co im zagrażało. Dotyczyło to robotów i ludzi. Wcześniej miała następować krótka analiza zapobiegająca pomyłkom. Podejrzaną o infekcję maszynę należało potem automatycznie wyeliminować, zanim zakażenie się rozprzestrzeni. Nie wolno też było według niej ograniczać badań na ludziach: inaczej mogłoby zabraknąć czasu na opracowanie rozmnażania robotów. Nie wymagało to głosowania; maszyny mogły same wprowadzić zasady. Dodała, że właściwie nie miało już znaczenia, czy zagłosujemy za nimi, czy przeciw. Na końcu poprosiła nas o opublikowanie rzekomych wyników badań. Spojrzała na mnie. Humanoidy zaczęły klaskać, podczas gdy ludzie milczeli.