Sąsiad na werandzie

‘Goedenavond, buurman! Hoe verloopt de avond?’ vroeg ik op een toon die spontaan moest klinken. Hij had weinig te klagen; het weer was mooi. Zijn antwoord was niet bijzonder charismatisch, maar voorlopig kon het ermee door. Ik merkte op dat vooral een zonnig humeur belangrijk was. Daarbij glimlachte ik, hoewel ik er eigenlijk geen zin in had. Het voelde alsof ik in een toneelstuk op school speelde. Hij antwoordde dat zijn humeur moeilijk geweldig kon zijn wanneer hij morgen, zoals gewoonlijk, tot twaalf uur zou slapen. Ik vroeg of hij dan een vrije dag had.

„Dobry wieczór, sąsiedzie! Jak mija wieczór?” — zapytałem tonem, który miał brzmieć spontanicznie. Nie miał na co narzekać; pogoda dopisywała. Odpowiedź nie była szczególnie charyzmatyczna, ale na razie mogła ujść. Zauważyłem, że najważniejsza jest pogoda ducha. Uśmiechnąłem się, choć właściwie nie miałem ochoty. Czułem się jak w szkolnym przedstawieniu. Odparł, że trudno mieć wspaniały nastrój, skoro jutro jak zwykle będzie spał do dwunastej. Zapytałem, czy ma zatem wolny dzień.

Vrije dagen had hij al heel lang. Mijn eigen stemming moest volgens hem beter zijn: een goede functie en telkens een stap hoger. Ik zei dat iedereen kon doen wat hij wilde. Wie de politiek in wilde, moest eenvoudig iets in die richting ondernemen. Hij zag daar vooral jaren onderwijs voor zich en vond dat hij daarvoor geen tijd meer had. Waar had hij dan wel verstand van? Hij was altijd timmerman geweest. Werkte hij nog? De laatste tijd ging dat slecht. Eigenlijk zou hij een ander beroep moeten kiezen. Ook zijn gezondheid maakte het oude werk steeds moeilijker.

Wolne miał już od bardzo dawna. Jego zdaniem mój nastrój powinien być lepszy: dobra posada i ciągle krok wyżej. Powiedziałem, że każdy może robić to, co chce. Kto chce wejść do polityki, powinien po prostu podjąć działania w tym kierunku. On widział przede wszystkim lata nauki i uważał, że nie ma już na to czasu. Na czym więc się znał? Zawsze był stolarzem. Czy nadal pracował? Ostatnio szło źle. Właściwie powinien zmienić zawód. Również zdrowie coraz bardziej utrudniało dawną pracę.

Ik zei dat ik misschien kon helpen en hem morgen meer zou vertellen, al stond nog niets vast. In gedachten paste een timmerman niet helemaal bij mijn plan, maar als ik niemand anders vond, zou ik het passend moeten maken. Toen hij opnieuw over zijn gezondheid begon, legde ik uit dat ik geen werkplaats bedoelde. Hij kon mij helpen. Wij hadden van de ochtend tot de avond meer werk dan we aankonden. Kon hij lezen? Natuurlijk kon hij dat, en schrijven ook. Ik reageerde alsof hij mij zojuist een kostbaar geheim had verteld. Waarom liet hij zulke vaardigheden dan ongebruikt? Tegenwoordig waren die hun gewicht in goud waard.

Powiedziałem, że być może pomogę i jutro przekażę więcej, choć nic nie jest pewne. W myślach stolarz nie całkiem pasował do mojego planu, lecz jeśli nie znajdę nikogo innego, będę musiał go dopasować. Gdy ponownie wspomniał zdrowie, wyjaśniłem, że nie mówię o warsztacie. Mógłby mi pomagać. Od rana do nocy mieliśmy więcej pracy, niż potrafiliśmy wykonać. Czy umiał czytać? Oczywiście, a także pisać. Zareagowałem, jakby właśnie zdradził mi cenny sekret. Dlaczego nie wykorzystywał takich umiejętności? W dzisiejszych czasach były na wagę złota.

We zouden contact houden. Als er iets concreets was, liet ik het hem de volgende dag weten. Hij moest een beetje in de buurt blijven. De buurman bood zijn telefoonnummer aan, maar ik zei dat ik juist afstand van de telefoon probeerde te houden. Daarna nam ik afscheid met het excuus dat ik terug moest naar mijn werk. Ik moest hem vanaf het begin leren geen telefoon te gebruiken wanneer wij praatten. Over mogelijke afluisterpraktijken kon ik hem echter niets vertellen. Daarvoor moest ik nog een geloofwaardige andere verklaring bedenken. Zelfs dit eenvoudige contact vroeg dus al om een nieuwe omweg.

Mieliśmy pozostać w kontakcie. Jeśli pojawi się coś konkretnego, dam mu znać następnego dnia. Powinien kręcić się w okolicy. Sąsiad zaproponował numer telefonu, ale powiedziałem, że właśnie staram się trzymać od telefonu z daleka. Potem pożegnałem się, tłumacząc powrotem do pracy. Od początku musiałem nauczyć go, by nie używał telefonu podczas naszych rozmów. O możliwych podsłuchach nie mogłem mu jednak powiedzieć. Potrzebowałem jeszcze innego wiarygodnego wyjaśnienia. Nawet ten prosty kontakt wymagał więc kolejnego obejścia.

Ik wandelde verder door de buurt, maar vond niemand die beter bij het profiel van mijn buurman paste. Na enig vergelijken leek hij mij voor de politiek een echte vondst, een ruwe diamant. Morgen zou ik hem opzoeken. Misschien kon hij meteen ook de informatie op het portaal bewaken; het zou prettig zijn als iemand mij daarmee ontlastte. Dat herinnerde mij eraan zelf nog te kijken of ik geen belangrijke zorgen van de bewoners miste. Er was wat kleine onrust, maar gelukkig niets ernstigs. Wat de mensen moesten weten, wisten ze. Wat ze niet moesten weten, niet.

Spacerowałem dalej po okolicy, lecz nie znalazłem nikogo lepiej pasującego do profilu sąsiada. Po porównaniu uznałem go za prawdziwy polityczny skarb, nieoszlifowany diament. Jutro miałem go odszukać. Może od razu mógłby też pilnować informacji na portalu; dobrze byłoby, gdyby ktoś mnie w tym odciążył. Przypomniało mi to, żeby samemu jeszcze zajrzeć i nie przeoczyć ważnych dla mieszkańców spraw. Panował niewielki niepokój, ale na szczęście nic poważnego. To, co ludzie mieli wiedzieć, wiedzieli. Tego, czego wiedzieć nie powinni, nie wiedzieli.