Umowa ponad podziałami

Ik wilde alleen nog ergens op een veranda slapen, maar keek eerst op mijn telefoon. Meteen zag ik een nieuw verwijt: wij zouden de verdwijningen zo gemakkelijk kunnen stoppen omdat we zelf in vrouwen handelden. Dit ging te ver. Als de partijen elkaar bleven besmeuren, koos de bevolking straks geen van beide, maar keerde ze zich tegen ons allemaal. Ik schreef het Bosplatform, dat ik vrijwel zeker verantwoordelijk achtte. Ook over de robots deden inmiddels allerlei theorieën de ronde. Mijn tegenstander ontkende echter dat zijn partij het bericht had geplaatst. Zij dachten juist dat het onze montage was.

Chciałem już tylko zasnąć gdzieś na werandzie, ale najpierw spojrzałem w telefon. Natychmiast zobaczyłem nowy zarzut: mielibyśmy tak łatwo powstrzymać zaginięcia dlatego, że sami handlujemy kobietami. To była przesada. Jeśli partie będą dalej obrzucać się błotem, mieszkańcy wkrótce nie wybiorą żadnej, tylko wystąpią przeciwko nam wszystkim. Napisałem do Platformy Leśnej, którą prawie na pewno uważałem za sprawcę. O robotach też krążyły już rozmaite teorie. Rozmówca jednak zaprzeczył, że jego partia opublikowała wpis. Oni sądzili właśnie, że to nasz montaż.

Als wij het niet waren en zij evenmin, wie dan wel? De robots leken ons onwaarschijnlijk: wat hadden machines eraan om onrust te veroorzaken? Als ze ons werkelijk wilden vernietigen, hadden ze dat toch binnen enkele uren kunnen doen? Misschien zaten de Tapirs erachter, maar ook hun belang was onduidelijk. We konden nieuwe regels invoeren en onderzoeken vanaf welke telefoons de berichten kwamen. Daar was alleen geen tijd voor, terwijl de reacties steeds dreigender werden. Mijn gesprekspartner stelde daarom voor de mensen snel met positieve verkiezingsbeloften te overspoelen. Eerst moesten ze kalmeren, daarna konden we verder nadenken.

Skoro nie my i nie oni, to kto? Roboty wydawały nam się mało prawdopodobne: po co maszynom wywoływanie niepokojów? Gdyby naprawdę chciały nas zniszczyć, mogłyby przecież zrobić to w kilka godzin. Może stali za tym Tapirowie, lecz ich interes też był niejasny. Mogliśmy wprowadzić przepisy i sprawdzić, z których telefonów wysyłano wpisy. Nie było jednak czasu, a komentarze stawały się coraz groźniejsze. Rozmówca zaproponował więc, żeby szybko zasypać ludzi pozytywnymi obietnicami wyborczymi. Najpierw mieli się uspokoić, później moglibyśmy myśleć dalej.

Ik vond dat een degelijk programma weken voorbereiding kostte. Wat moesten we precies veranderen, waar en wanneer? Hij zei dat ik gewoon moest opschrijven wat mensen wilden lezen. Minder werkloosheid? Betere dienstverlening? Het kwam er allemaal. Maar als we hetzelfde beloofden, waarom waren we dan verschillende partijen? Hij legde uit dat dit juist niet de bedoeling was. Eén deel van de bevolking moest een partij kiezen, het andere deel moest daar boos over zijn. Wanneer het misging, zouden de kiezers elkaar de schuld geven. De verliezer kon op het spreekgestoelte verdriet tonen en beloven dat het na de volgende verkiezingen beter werd. Vier jaar later, bijvoorbeeld.

Uważałem, że porządny program wymaga tygodni przygotowań. Co dokładnie zmienimy, gdzie i kiedy? Odpowiedział, że powinienem po prostu napisać to, co ludzie chcą przeczytać. Mniejsze bezrobocie? Lepsze usługi? Wszystko będzie. Ale skoro obiecamy to samo, po co różne partie? Wyjaśnił, że właśnie nie o to chodzi. Jedna część mieszkańców miała wybrać partię, a druga być na tę decyzję zła. Kiedy coś nie wyjdzie, wyborcy obwinią siebie nawzajem. Przegrany może okazać smutek na mównicy i obiecać poprawę po kolejnych wyborach. Na przykład za cztery lata.

We verdeelden vervolgens de standpunten alsof het rollen in een spel waren. Ik zou immigratie steunen en vertrek uit ons gebied afkeuren; hij nam de tegenovergestelde positie. Ik wilde meer inwoners en dus meer kinderen. Hij zou monogamie en het verdrijven van buitenstaanders verdedigen, verpakt in woorden over een zogenaamde zuivere bevolking. Wat als zijn partij won en we toch buitenlandse arbeidskrachten nodig hadden? Dan lieten we die gewoon komen. Het belangrijkste was de formulering. Zeggen en doen waren verschillende dingen, zei hij. Ik twijfelde of niet te veel mensen intelligent genoeg waren om die tegenstelling te herkennen.

Następnie rozdzieliliśmy poglądy jak role w grze. Ja miałem popierać imigrację i krytykować opuszczanie naszego terytorium, on przyjął stanowisko przeciwne. Chciałem więcej mieszkańców, a więc również więcej dzieci. On miał bronić monogamii i wypędzania przybyszów, ubierając to w słowa o rzekomo czystej ludności. A jeśli jego partia wygra, choć będziemy potrzebowali zagranicznych pracowników? Po prostu ich wpuścimy. Najważniejsze miało być sformułowanie. Mówienie i robienie to różne rzeczy — przekonywał. Wątpiłem, czy zbyt wiele osób nie jest jednak dość inteligentnych, by dostrzec tę sprzeczność.

Hij vond dat ik oplossingen moest zoeken in plaats van problemen. Op langere termijn konden we lessen beperken: minder rekenen, meer vissen. Mensen zouden hun vangst misschien niet kunnen tellen, maar wel te eten hebben. Voorlopig konden we met het platform werken. We kozen iemand die opvallend onzinnige filmpjes maakte, betaalden hem en presenteerden hem als voorbeeld. Het algoritme zou hem overal zichtbaar maken. Omdat iedereen geld wilde verdienen, zouden anderen hem nadoen. Wanneer dat te ver ging, verscheen er een nieuw voorbeeld dat op één gebied verstandige raad gaf. Zijn publiek zou hem vervolgens ook op terreinen geloven waarvan hij niets wist.

Uznał, że powinienem szukać rozwiązań zamiast problemów. W dłuższej perspektywie można było ograniczyć lekcje: mniej liczenia, więcej łowienia ryb. Ludzie może nie policzą połowu, ale przynajmniej będą mieli co jeść. Na razie mogliśmy wykorzystać portal. Wybralibyśmy kogoś tworzącego szczególnie bezsensowne filmy, zapłacilibyśmy mu i przedstawili jako wzór. Algorytm zadbałby, żeby był widoczny wszędzie. Ponieważ każdy chciałby zarobić, inni zaczęliby go naśladować. Gdyby sprawy zaszły za daleko, pojawiłby się nowy wzór udzielający rozsądnych porad w jednej dziedzinie. Odbiorcy uwierzyliby mu potem także w sprawach, na których wcale się nie zna.

Ook voor toezicht vonden we passende woorden: de ene partij luisterde mee voor de veiligheid, de andere zou het bespioneren noemen. We moesten voortdurend de stemming volgen. Als de kiezers bij een volgende verkiezing niet vanzelf van voorkeur veranderden, konden we een schandaal laten ontstaan om de plaatsen te wisselen en de spanning te verlagen. Het gesprek was begonnen als ruzie en eindigde bijna als een gezamenlijke spelavond. Ik zei dat we zulke ideeën urenlang bij een glas konden uitwisselen. Officieel dronken we natuurlijk niet samen, waarschuwde hij. We spraken de laatste voorstellen af, zouden ze publiceren en daarna gaan slapen.

Także dla nadzoru znaleźliśmy odpowiednie słowa: jedna partia podsłuchuje dla bezpieczeństwa, druga nazwie to inwigilacją. Mieliśmy stale obserwować nastroje. Gdyby przy kolejnych wyborach mieszkańcy sami nie zmienili zdania, można byłoby wywołać aferę pozwalającą zamienić się miejscami i rozładować napięcie. Rozmowa zaczęła się kłótnią, a zakończyła prawie jak wspólny wieczór przy grze. Powiedziałem, że moglibyśmy wymieniać takie pomysły godzinami przy kieliszku. Ostrzegł, że oficjalnie oczywiście nie pijemy razem. Uzgodniliśmy ostatnie postulaty, zamierzaliśmy je opublikować, a potem iść spać.