Wielka wymiana

Toen kwam er een idee. We konden zeggen dat uit onze berekeningen bleek dat het beter was om papiergeld door kleimunten te vervangen. Mensen kregen munten voor hun bankbiljetten, maar de waarde van die munten zou iets lager zijn. Het verschil konden we voor de ouderen gebruiken. We zouden nieuwe prijzen vaststellen en de getallen zo veranderen dat niemand de vergelijking gemakkelijk kon maken. Tegen de tijd dat iemand alles uitgerekend had, waren we misschien honderd jaar verder. We konden er eerlijk bij zeggen dat het papier bijna op was. Dat was niet eens verzonnen.

Wtedy pojawił się pomysł. Moglibyśmy powiedzieć, że z naszych obliczeń wynika korzyść z zastąpienia papierowych pieniędzy glinianymi monetami. Ludzie otrzymaliby monety za banknoty, ale wartość tych monet byłaby trochę niższa. Różnicę przeznaczylibyśmy dla starszych. Ustalilibyśmy nowe ceny i tak zmienili liczby, żeby trudno było je porównać. Zanim ktoś wszystko obliczy, może minie sto lat. Moglibyśmy też uczciwie powiedzieć, że papier prawie się skończył. Tego akurat nie wymyśliliśmy.

Een collega herinnerde mij eraan dat er meer papier zou zijn geweest zonder mijn uitstapje naar de grot. Gelukkig kon dat probleem tegelijk onder het tapijt verdwijnen. De ouderen zouden geld krijgen en misschien zelfs een medaille omdat zij zo'n mooie leeftijd hadden bereikt. Voordat er andere vragen kwamen, moesten we snel toestemming van de leider vragen. Ik voelde opluchting. Blijkbaar waakte er toch iets over ons. Mijn beschermengel sliep soms, zoals toen de aanvallers bij de grot verschenen. Maar over het algemeen vond ik hem een prima kerel.

Współpracownik przypomniał, że papieru byłoby więcej, gdyby nie mój wypad do jaskini. Na szczęście przy okazji mogliśmy zamieść ten problem pod dywan. Starsi dostaliby pieniądze, a może nawet medalik za osiągnięcie tak wspaniałego wieku. Zanim pojawią się inne pytania, musieliśmy szybko uzyskać zgodę wodza. Odczułem ulgę. Widocznie jednak coś nad nami czuwało. Mój anioł stróż czasami zasypiał, jak wtedy, gdy napastnicy pojawili się przy jaskini. Ogólnie uważałem go jednak za porządnego gościa.

De volgende verandering verliep soepel. De leider was tevreden, terwijl de bevolking wat verward leek. Misschien begrepen de mensen steeds minder van het systeem. Dat kon ik hun niet kwalijk nemen: wij waren zelf ook niet overal zeker van. Maar wij konden die verantwoordelijkheid wel dragen. Daarvoor waren we immers gekozen. Die oude man zou ons nog komen bedanken. We kondigden de dag van de grote uitwisseling aan. Ik zei dat ons geld voortaan menselijker zou worden. Het papier was uit een andere wereld gekomen en we konden er geen nieuw papier bij maken.

Kolejna zmiana poszła gładko. Wódz był zadowolony, a mieszkańcy wydawali się trochę zdezorientowani. Może ludzie coraz mniej rozumieli z działania systemu. Nie mogłem mieć im tego za złe: sami także nie wszystkiego byliśmy pewni. Ale ciężar odpowiedzialności mogliśmy unieść. Właśnie do tego zostaliśmy przecież wybrani. Ten starszy człowiek jeszcze przyjdzie nam podziękować. Ogłosiliśmy dzień wielkiej wymiany. Powiedziałem, że pieniądz stanie się odtąd bardziej ludzki. Papier pochodził z innego świata, a my nie potrafiliśmy produkować nowego.

Met klei lag dat anders. Sommige slimme bewoners begrepen meteen dat zij misschien thuis zelf wat munten konden maken. Daarmee wonnen we ook hun steun. Onze machines zouden precieze patronen drukken, dus een goede kopie maken zonder zo'n machine kostte veel geduld. Ik vond dat geen reden tot zorg. Er zouden ook munten in het oerwoud verloren gaan. Een paar vervalsingen en een paar verloren munten konden elkaar ongeveer in evenwicht houden. Ondertussen zouden we opnieuw tevreden gezichten zien. Ik hield van mijn werk. We hadden alweer een succes behaald. Ik voelde dat we onze resultaten binnenkort konden vieren.

Z gliną sprawa wyglądała inaczej. Niektórzy sprytni mieszkańcy od razu zrozumieli, że może uda im się samodzielnie zrobić trochę monet w domu. Dzięki temu zdobyliśmy również ich poparcie. Nasze maszyny miały wybijać precyzyjne wzory, więc wykonanie dobrej kopii bez takiej maszyny wymagałoby cierpliwości. Nie uważałem tego za powód do zmartwień. Monety miały też przecież ginąć w dżungli. Kilka fałszywych i kilka zgubionych mogłoby się mniej więcej równoważyć. Tymczasem znów zobaczylibyśmy zadowolone twarze. Kochałem swoją pracę. Odnieśliśmy kolejny sukces. Czułem, że wkrótce będziemy mogli świętować nasze wyniki.

De robots hadden het eigenlijk het beste van allemaal. Ze hoefden niet te eten of te drinken. Soms was onderhoud nodig, maar energie haalden ze uit zonlicht, beweging en laadpunten. Daardoor konden ze zichzelf onderhouden wanneer dat nodig was. Voor hun overleving had geld geen betekenis. Ze hadden ook geen emotionele behoeften en leken voortdurend even tevreden. Ik vond het prettig een robot als vriend te hebben. Die gaf tenminste positieve energie. Ik was nog geen robot tegengekomen die mijn dag verpestte door eindeloos te klagen.

Właściwie najlepiej ze wszystkich miały roboty. Nie musiały jeść ani pić. Czasami potrzebowały konserwacji, ale energię czerpały ze słońca, ruchu i miejsc ładowania. Dzięki temu w razie potrzeby mogły same o siebie zadbać. Dla ich przetrwania pieniądze nie miały znaczenia. Nie miały również potrzeb emocjonalnych i wydawały się stale jednakowo zadowolone. Cieszyłem się, że mogę mieć robota za przyjaciela. Przynajmniej dostarczał pozytywnej energii. Nie spotkałem jeszcze robota, który psułby mi dzień niekończącym się narzekaniem.