Głosowanie bez twarzy

De scepticus stelde voor onze tijd niet langer aan de gebruikelijke verkiezingen te verspillen. Eerst zouden de burgers klagen dat de nieuwe machthebbers hadden gelogen, daarna zou een golf van kritiek hun steun ondermijnen en zouden wij opnieuw aan de beurt komen. Vervolgens begon dezelfde kringloop van voren af aan. Hoelang kon je dat blijven herhalen? Ooit zouden mensen doorzien dat het internet niet werkelijk van hen was, maar een uitstekend middel om hun gedachten te sturen. We moesten dus alvast iets voor later bedenken. Iemand merkte op dat zelfs goede bedoelingen ons geen overwinning opleverden wanneer de kiezers niet begrepen wat we aanboden. De viool begeleidde inmiddels ook dit overleg over de toekomst.

Sceptyk zaproponował, żeby nie marnować już czasu na zwyczajne wybory. Najpierw ludzie będą narzekać, że nowa władza kłamała, potem fala krytyki osłabi jej poparcie i znów przyjdzie nasza kolej. Następnie cały cykl zacznie się od nowa. Jak długo można to powtarzać? Kiedyś ludzie zauważą, że internet nie jest naprawdę ich własnością, lecz świetnym sposobem kierowania ich myślami. Trzeba więc już wymyślić coś na przyszłość. Ktoś zauważył, że nawet dobre intencje nie zapewniają zwycięstwa, jeśli wyborcy nie rozumieją naszej oferty. Skrzypce towarzyszyły już także tej naradzie o przyszłości.

Volgens een van de mannen kozen mensen meestal wat hun buurman koos. Die buurman vertrouwde weer op iemand die hij aardig vond. Waarom ingewikkelde voorstellen doorgronden als een vriendelijke glimlach voldoende vertrouwen wekte? Het was ironisch bedoeld, maar leidde tot een concreet idee: schaf de optredens af en laat uitsluitend anonieme beleidsvoorstellen voorlezen. Dan kon niemand meer op een gezicht stemmen. Onmiddellijk volgde het bezwaar dat veel mensen die voorstellen evenmin zouden begrijpen. Moesten dan alleen deskundigen mogen stemmen? Als hun beleid mislukte, zouden de uitgesloten burgers de geleerde professoren verantwoordelijk stellen. De ene oplossing leek telkens een volgende moeilijkheid voort te brengen.

Zdaniem jednego z mężczyzn ludzie zazwyczaj wybierali to, co sąsiad. Sąsiad z kolei ufał komuś, kogo lubił. Po co zagłębiać się w skomplikowane propozycje, skoro sympatyczny uśmiech budzi wystarczające zaufanie? Była to ironia, ale doprowadziła do konkretnego pomysłu: znieść wystąpienia i odczytywać wyłącznie anonimowe postulaty. Wtedy nikt nie głosowałby na twarz. Od razu padł zarzut, że wiele osób tych postulatów również nie zrozumie. Czy głosować mieliby tylko eksperci? Gdyby ich polityka zawiodła, wykluczeni obywatele obwiniliby uczonych profesorów. Każde rozwiązanie zdawało się rodzić kolejny problem.

Een ander wilde ieder voorstel nauwkeurig laten beschrijven, inclusief de gevolgen en de kosten. Hij greep terug op het onderwerp abortus en verzon een voorbeeld over bescherming na verkrachting, benodigde specialisten, belastingverhoging en langere wachttijden. Daarbij noemde hij ook medische risico’s, zonder zijn aannames te onderbouwen. Het ging hem om het principe: een kiezer moest alle kanten van een besluit kennen, zonder zich door de naam van de bedenker te laten beïnvloeden. Maar wie zou al die bladzijden lezen? Een politicus die een vraag ontweek en vervolgens een grove grap maakte, trok volgens zijn gesprekspartner veel gemakkelijker de aandacht. Begrip vergde moeite; een amusant optreden niet.

Inny rozmówca chciał szczegółowo opisywać każdą propozycję, wraz ze skutkami i kosztami. Wrócił do tematu aborcji i wymyślił przykład dotyczący ochrony po gwałcie, potrzebnych specjalistów, podwyżki podatków i dłuższych kolejek. Wspomniał też o ryzyku medycznym, nie uzasadniając swoich założeń. Chodziło mu o zasadę: wyborca powinien znać wszystkie strony decyzji, nie sugerując się nazwiskiem pomysłodawcy. Ale kto przeczyta te wszystkie strony? Zdaniem jego rozmówcy polityk, który unika pytania, a następnie opowiada sprośny żart, znacznie łatwiej przyciąga uwagę. Zrozumienie wymaga wysiłku; zabawny występ nie.

Toen kwam kunstmatige intelligentie ter sprake. Met toegang tot een slimme gesprekspartner hoefde niemand honderden pagina’s of tientallen boeken door te nemen: je kon korte vragen stellen en zo stap voor stap je begrip verdiepen. Dat klonk veelbelovend. Toch bleef de vraag wat er moest gebeuren met mensen die ook met die hulp niet verder kwamen. Zouden zij niet woedend worden als ze buiten de besluitvorming vielen? Iemand stelde daarop een omweg voor. Geef iedereen gratis toegang tot een systeem dat bij alledaagse problemen helpt. Zodra mensen het volledig vertrouwden en van zijn onberispelijkheid overtuigd waren, kon je de politieke antwoorden voorzichtig in de gewenste richting bijstellen.

Wtedy pojawił się temat sztucznej inteligencji. Mając dostęp do inteligentnego rozmówcy, nie trzeba czytać setek stron ani dziesiątek książek: można zadawać krótkie pytania i stopniowo pogłębiać zrozumienie. Brzmiało to obiecująco. Nadal pozostawało jednak pytanie, co zrobić z ludźmi, którym nawet taka pomoc nie wystarczy. Czy nie wpadną w gniew, jeżeli zostaną wyłączeni z podejmowania decyzji? Ktoś zaproponował więc obejście. Dać wszystkim bezpłatny dostęp do systemu pomagającego w codziennych problemach. Kiedy całkowicie mu zaufają i uwierzą w jego nieskazitelność, można delikatnie dostosować odpowiedzi polityczne do pożądanego kierunku.

Een van de mannen vertelde over een gesprek met een chatprogramma. Hij had gevraagd of de invoering van een nieuwe munt invloed op de inflatie kon hebben. Het programma ontkende een verband, maar beschreef aan het einde toch stijgende prijzen. Toen hij die spanning aanwees, bood het zijn excuses aan en gaf hem gelijk. Voor hem was niet de economische discussie het belangrijkste, maar het vermoeden dat erdoor was ontstaan. Een systeem dat onze technieken van beïnvloeding leerde en tegelijk het volle vertrouwen van zijn gebruikers genoot, zou een nieuw tijdperk van manipulatie kunnen openen. Hij herinnerde de anderen aan hun eerdere bewering dat sturen soms voor het welzijn van onwetende mensen nodig was.

Jeden z mężczyzn opowiedział o rozmowie z czatem. Zapytał, czy wprowadzenie nowej waluty może wpłynąć na inflację. Program zaprzeczył istnieniu związku, ale na końcu opisał jednak rosnące ceny. Gdy rozmówca wskazał to napięcie, czat przeprosił i przyznał mu rację. Nie dyskusja ekonomiczna była dla niego najważniejsza, lecz podejrzenie, które wywołała. System uczący się naszych technik wpływu, a jednocześnie cieszący się pełnym zaufaniem użytkowników, mógłby otworzyć nową epokę manipulacji. Przypomniał pozostałym ich wcześniejsze twierdzenie, że kierowanie niewiedzącymi ludźmi bywa potrzebne dla ich dobra.