Debata pełna sprzeczności

Twee dagen voor de verkiezingen hielden we een vergadering waarin alle partijen hun definitieve programma moesten presenteren. Daarna zou een debat volgen tussen de Partij van de Leider, het Bosplatform en de Elektrocraten, de partij van de robots. Met het Bosplatform hadden we een stilzwijgende afspraak, dus ik verwachtte weinig moeilijkheden. De benedenverdieping van de piramide was ingericht als parlement. De bevolking kon alles rechtstreeks volgen en daarna deelnemen aan voorlopige peilingen. De eerste spreker wachtte op stilte en beloofde een betere toekomst: de instellingen zouden beter werken, de burgers zouden veiliger leven en hun behoeften zouden eindelijk serieus worden genomen.

Dwa dni przed wyborami odbyło się posiedzenie, na którym wszystkie partie miały przedstawić ostateczny program. Potem zaplanowano debatę między Partią Wodza, Platformą Leśną i Elektrokratami, partią robotów. Z Leśnymi mieliśmy ciche porozumienie, więc nie spodziewałem się większych trudności. Parter piramidy urządzono jako parlament. Ludzie mogli wszystko oglądać na żywo, a później uczestniczyć we wstępnych sondażach. Pierwszy mówca zaczekał na ciszę i obiecał lepszą przyszłość: sprawniejsze instytucje, większe bezpieczeństwo i wreszcie poważne traktowanie potrzeb obywateli.

Volgens hem begonnen al die verbeteringen bij hogere lonen. Hoe betaalde je die? Heel eenvoudig: door de belastingen te verlagen. De huidige regering had dat natuurlijk nagelaten omdat ze zelf van het belastinggeld profiteerde. Wanneer zijn partij won, zouden de bestuurders het minimumloon krijgen. We waren immers allemaal gelijk! Vervolgens richtte hij zich op immigranten. Zij zouden thuiszitten en uitkeringen ontvangen waarvoor hardwerkende burgers betaalden. Over de schandalige avondvergaderingen wilde hij het niet eens hebben, zei hij, al bezat zijn partij foto’s. Ik voelde mijn woede stijgen. Hij had het er zojuist toch over gehad? Dit was niet wat we hadden afgesproken.

Według niego poprawa miała zacząć się od wyższych pensji. Jak je sfinansować? Bardzo prosto: obniżając podatki. Obecna władza oczywiście tego nie zrobiła, bo sama korzystała z pieniędzy podatników. Gdyby jego partia wygrała, rządzący dostawaliby pensję minimalną. Przecież wszyscy byliśmy równi! Następnie przeszedł do imigrantów. Mieli siedzieć w domach i pobierać świadczenia opłacane przez ciężko pracujących obywateli. O skandalicznych wieczornych obradach nawet nie chciał wspominać, choć jego partia miała zdjęcia. Czułem narastającą złość. Przecież właśnie o nich wspomniał! Nie tak się umawialiśmy.

Even later beschuldigde hij dezelfde immigranten ervan banen af te pakken. Zaten ze nu thuis of werkten ze? In mijn hoofd antwoordde ik op vrijwel iedere zin. Ook de vroegere oorlog, woningtekorten en de sfeer van discriminatie werden aan hun komst gekoppeld. Zonder hen had blijkbaar niemand iemand kunnen discrimineren, dacht ik bitter. Alleen de machines hielpen ons nog de eindjes aan elkaar te knopen, beweerde de spreker. De rechters waren volgens hem partijdig: waarom wonnen buitenlandse investeerders zoveel handelsconflicten? Ik herhaalde tegen mezelf dat ik moest blijven glimlachen. Dat had ik thuis geoefend. Zijn slotbelofte was dat iedereen gemakkelijk rijk en gelukkig zou kunnen worden.

Chwilę później tych samych imigrantów oskarżył o zabieranie pracy. Siedzieli więc w domu czy pracowali? W myślach odpowiadałem niemal na każde zdanie. Z ich przyjazdem powiązał także wcześniejszą wojnę, brak mieszkań i atmosferę dyskryminacji. Bez nich najwyraźniej nie byłoby kogo dyskryminować — pomyślałem gorzko. Twierdził, że jedynie maszyny pomagały nam jeszcze wiązać koniec z końcem. Sądy uznał za stronnicze: dlaczego zagraniczni inwestorzy wygrywali tyle sporów handlowych? Powtarzałem sobie, że muszę się uśmiechać. Ćwiczyłem to w domu. Na koniec obiecał, że każdy łatwo stanie się bogaty i szczęśliwy.

Een tweede vertegenwoordiger herhaalde ongeveer hetzelfde in andere woorden. Toen waren wij aan de beurt. Ik begon scherp: mijn voorgangers leken zelf pas gisteren aangekomen, zo weinig begrepen zij van onze samenleving. Hoe kon iemand hun verhaal geloven zonder het gebrek aan onderwijs op te merken? Onderwijs was juist het fundament van de toekomst, maar daarover hadden zij gezwegen. Wilden ze het lesprogramma soms verder beperken? Ik verweet hun dat ze de bevolking tegen immigranten opzetten. Die mensen waren volgens mij nodig om vacatures te vervullen. Een bedrijf zonder werknemers verdiende geen geld. En zonder belastingen konden we geen scholen en ziekenhuizen bouwen.

Drugi przedstawiciel powtórzył mniej więcej to samo innymi słowami. Potem przyszła nasza kolej. Zacząłem ostro: moi przedmówcy sami chyba przybyli wczoraj, skoro tak mało rozumieli z naszego społeczeństwa. Jak można wierzyć w ich opowieść, nie zauważając braku wykształcenia? To edukacja była podstawą przyszłości, a o niej milczeli. Może chcieli jeszcze ograniczyć program nauczania? Zarzuciłem im podjudzanie ludzi przeciwko imigrantom. Według mnie byli potrzebni do uzupełnienia braków pracowników. Firma bez załogi nie zarabiała. Bez podatków nie moglibyśmy budować szkół i szpitali.

Ook het minimumloon voor politici viel ik aan. Hoe moest iemand over belangrijke zaken nadenken als hij voortdurend geld voor eten moest zoeken? Voor wie onzin verkondigde, vond ik zo’n salaris ineens wel geschikt. Mijn verontwaardiging maakte mijn eigen redenering niet minder handig voor mezelf. Ik eindigde met onze grote belofte: meer robots zouden ons vrijer maken. Zowel wij als de machines onderzochten hoe hun aantal kon toenemen. Wij gingen die wezenlijke kwestie niet onder het tapijt vegen om ons met internetgeruchten bezig te houden. Vrijheid was ons doel, zei ik. Daarna gaf ik het woord aan een buurman die tot voor kort vooral als timmerman bekendstond.

Zaatakowałem też pomysł minimalnej pensji dla polityków. Jak ktoś miał myśleć o ważnych sprawach, skoro ciągle musiałby szukać pieniędzy na jedzenie? Dla opowiadających bzdury takie wynagrodzenie nagle wydało mi się jednak odpowiednie. Oburzenie nie sprawiało, że moje argumenty przestawały być wygodne dla mnie samego. Zakończyłem wielką obietnicą: więcej robotów miało dać nam wolność. My i maszyny badaliśmy, jak zwiększyć ich liczbę. Nie zamierzaliśmy zamiatać tej ważnej kwestii pod dywan i zajmować się plotkami z internetu. Naszym celem była wolność — powiedziałem. Następnie oddałem głos sąsiadowi, znanemu do niedawna przede wszystkim jako stolarz.