Cykl, którego nie da się zatrzymać?

Je kon onze angst ook als een gevolg van onze eigen logica zien. Misschien hoefde een machine niet gek te worden om ons te vernietigen; misschien volgde ze slechts consequent een opdracht. We vroegen ons af of een eerdere beschaving hetzelfde was overkomen. Waarom zouden we de geschiedenis bewaren van een beschaving die zichzelf ten onder had gebracht? Toch waren onze systemen en regels juist ontworpen om problemen op te lossen. Eén van ons noemde kinderen die kobalt wonnen voor technologie die het milieu moest beschermen. De tegenstelling tussen het doel en de prijs daarvan werd steeds moeilijker te negeren.

Nasz lęk można było również uznać za skutek własnej logiki. Może maszyna nie musiała oszaleć, aby nas zniszczyć; może tylko konsekwentnie wykonywała zadanie. Zastanawialiśmy się, czy wcześniejszej cywilizacji nie spotkało to samo. Po co zachowywać historię cywilizacji, która sama doprowadziła się do upadku? A przecież nasze systemy i zasady tworzono właśnie po to, żeby rozwiązywać problemy. Któryś z nas wspomniał dzieci wydobywające kobalt dla technologii mającej chronić środowisko. Sprzeczność między celem a jego ceną stawała się coraz trudniejsza do zignorowania.

Wie had dat milieu eerder beschadigd? Wijzelf, zeiden we, door onze aantallen en onze hebzucht. Als mensen verstandiger waren geweest… Maar de drang naar macht had volgens onze redenering ook geholpen om samenlevingen onwetend te houden. Toen kwam God ter sprake. Had Hij mensen niet opgedragen zich te vermenigvuldigen? Daar stond tegenover dat de zeven hoofdzonden eveneens iets zeiden over menselijk gedrag: hoogmoed, hebzucht, lust, afgunst, gulzigheid, woede en luiheid. Gelovig of niet, wij herkenden er betekenis in. Onze discussie werd steeds groter dan de vraag waarmee ze begonnen was.

Kto wcześniej zniszczył środowisko? My sami, mówiliśmy, przez własną liczebność i chciwość. Gdyby ludzie byli rozsądniejsi… Ale według naszego rozumowania dążenie do władzy pomagało także utrzymywać społeczeństwa w niewiedzy. Wtedy pojawił się temat Boga. Czy nie nakazał ludziom się rozmnażać? Z drugiej strony siedem grzechów głównych również mówiło coś o ludzkim zachowaniu: pycha, chciwość, nieczystość, zazdrość, obżarstwo, gniew i lenistwo. Wierząc czy nie, dostrzegaliśmy w nich sens. Nasza dyskusja coraz bardziej wykraczała poza pytanie, od którego się zaczęła.

We zagen een keten van uitvindingen en gevolgen. Mensen wilden sneller bewegen en maakten een wiel, later een motor. Die vervuilde de lucht. Olie werd rijkdom, rijkdom kon oorlog uitlokken en oorlog stimuleerde nieuwe wapens. Snellere wapens vroegen om nieuwe technologie, die uiteindelijk tot robots leidde. Misschien moest die keten ergens vastlopen. Was vertragen de enige uitweg? Xox zei dat hij nooit meer met mij zou schaken. We konden natuurlijk nog de ruimte in. Zonder de ramp hadden we misschien vandaag in een café op Mars gezeten. Maar ook dat veranderde niets aan ons idee dat een cyclus op aarde ten einde liep.

Widzieliśmy łańcuch wynalazków i następstw. Ludzie chcieli szybciej się poruszać, więc stworzyli koło, później silnik. Ten zanieczyszczał powietrze. Ropa stawała się bogactwem, bogactwo mogło wywoływać wojny, a wojny pobudzały rozwój broni. Szybsza broń wymagała nowych technologii, które ostatecznie prowadziły do robotów. Może ten łańcuch musiał się gdzieś zatrzymać. Czy jedynym wyjściem było zwolnić? Xox powiedział, że nigdy więcej ze mną nie zagra. Mogliśmy oczywiście jeszcze polecieć w kosmos. Bez katastrofy być może siedzielibyśmy dziś w kawiarni na Marsie. Ale nawet to nie zmieniało naszego poczucia, że pewien ziemski cykl dobiega końca.

We besloten zulke gesprekken niet meer bij onze telefoons te voeren. Misschien was het allemaal verbeelding en begonnen we achterdochtig te worden, maar voorzichtigheid leek beter. Ik stelde mij zelfs een klein afluisterschandaal op het portaal voor, bedoeld om ons te laten geloven dat afluisteren uitzonderlijk en verboden was. Terwijl wij dan verder praatten, kon iemand blijven luisteren. Zeker weten deden we niets. Toch vonden we dat het genetische onderzoek van de robots niet mocht slagen. Maar hoe stopten we dat? Vrouwen konden niet eenvoudig ophouden kinderen te krijgen, want dan overleefde de mensheid evenmin.

Postanowiliśmy nie prowadzić takich rozmów przy telefonach. Może wszystko było wyobraźnią i zaczynaliśmy popadać w podejrzliwość, lecz ostrożność wydawała się lepsza. Wyobraziłem sobie nawet mały skandal podsłuchowy na portalu, który miałby przekonać nas, że podsłuchy są czymś wyjątkowym i zakazanym. My dalej rozmawialibyśmy, a ktoś nadal słuchał. Niczego nie wiedzieliśmy na pewno. Mimo to uznaliśmy, że badania genetyczne robotów nie mogą się udać. Ale jak je zatrzymać? Kobiety nie mogły po prostu przestać rodzić, bo wtedy ludzkość również by nie przetrwała.

Hen verbergen zou verraden dat we iets vermoedden. De machines konden hen met geweld halen en ons tot werk dwingen. We maakten nog wrange grappen over luiheid en een denkbeeldige achtste hoofdzonde: domheid. Daarna dacht ik opnieuw aan de propaganda op het portaal. Misschien hadden de robots die gemaakt, hoewel we die mogelijkheid eerder hadden uitgesloten. Of verbond ik toevallige gebeurtenissen tot een verhaal omdat ik erin wilde geloven? Als de machines de verkiezingen wonnen, konden ze ons besturen zoals wij hen ooit bestuurd hadden. We moesten winnen, een nieuw systeem bedenken dat niet in hun gegevens stond en hun onderzoek tegenhouden. Of alles opgeven en genieten zolang het nog kon.

Ukrywanie kobiet zdradziłoby, że coś podejrzewamy. Maszyny mogłyby zabrać je siłą, a nas zmusić do pracy. Jeszcze gorzko żartowaliśmy o lenistwie i wymyślonym ósmym grzechu głównym: głupocie. Potem znów pomyślałem o propagandzie na portalu. Może stworzyły ją roboty, choć wcześniej wykluczyliśmy tę możliwość. A może łączyłem przypadkowe wydarzenia w opowieść, bo chciałem w nią wierzyć? Jeśli maszyny wygrają wybory, będą mogły rządzić nami tak, jak my kiedyś nimi. Musieliśmy wygrać, wymyślić nowy system nieobecny w ich danych i zatrzymać badania. Albo porzucić wszystko i korzystać z życia, póki można.