Żarty i pilne ostrzeżenie

‘Er is nog niet veel veranderd,’ antwoordt Xox. ‘De zonnepanelen werken. Maar de robot die boven voor de planten zorgt, had bijna geen energie meer. Hij moest naar beneden om op te laden. Een andere robot kan zijn werk doen. Maar misschien kan een van jullie ook eens helpen?’ Hij kijkt ons aan. ‘We moeten op alle mogelijke manieren energie besparen.’

„Niewiele się zmieniło” — odpowiada Xox. „Panele słoneczne działają. Ale robot, który na górze zajmuje się roślinami, miał już prawie całkiem rozładowaną baterię. Musiał zejść na dół, żeby się naładować. Inny robot może go zastąpić. Ale może któryś z was też czasem pomoże?” Patrzy na nas. „Musimy oszczędzać energię na wszystkie możliwe sposoby”.

Xox gaat verder. ‘Jullie doen alsof dit eiland een eeuwige vakantie is. Barbecueën, bier drinken en grapjes maken over mijn robot! Misschien moet ik jullie eens laten zien wie hier de baas is.’ Hij lacht, maar zijn stem klinkt niet helemaal vriendelijk. Wij lachen ook. ‘Heb je niets belangrijkers te doen dan kijken of een tomaat rood is en water heeft gekregen? Met een computerexpert zoals jij komen we nooit in de ruimte. Hoogstens op een tractor!’

Xox mówi dalej. „Zachowujecie się, jakby ta wyspa była wiecznymi wakacjami. Grillowanie, picie piwa i żarty z mojego robota! Może powinienem wreszcie pokazać wam, kto tu rządzi”. Śmieje się, ale jego głos nie brzmi całkiem przyjaźnie. My też się śmiejemy. „Nie masz nic ważniejszego do roboty niż sprawdzanie, czy pomidor jest czerwony i czy dostał wodę? Z takim informatykiem nigdy nie trafimy w kosmos. Najwyżej na traktor!”

‘Ik zou jullie niet eens een gieter geven,’ zegt Xox. ‘Straks verdrinken jullie nog!’ De robot neemt het woord. Zijn stem is heel ernstig. ‘Het is bijna onmogelijk dat Xzy en Tottim in zo weinig water verdrinken. Maar er bestaat wel een kleine kans.’ Hij kijkt alsof hij ons net heel belangrijke informatie heeft gegeven. ‘Bedankt voor je hulp,’ zeggen we. ‘Graag gedaan. Ik ben blij dat ik nuttig was,’ antwoordt de robot.

„Nie dałbym wam nawet konewki” — mówi Xox. „Jeszcze byście się potopili!” Robot zabiera głos. Mówi bardzo poważnie. „Jest niemal niemożliwe, żeby Xzy i Tottim utopili się w tak małej ilości wody. Ale istnieje niewielkie prawdopodobieństwo”. Patrzy, jakby właśnie przekazał nam bardzo ważną informację. „Dziękujemy za pomoc” — mówimy. „Nie ma za co. Cieszę się, że się przydałem” — odpowiada robot.

De vrouw van het dek schiet mij te binnen. Sommige opmerkingen van haar klinken ook zo vreemd. Juist op dat moment rent ze de container in. ‘Als je het over de duivel hebt!’ zeg ik. Maar de robot begrijpt de uitdrukking niet. Hij begint uit te leggen dat de vrouw geen duivel is. Zij praat zo hard dat we hem niet meer horen. ‘Stilte! Iedereen moet luisteren!’ roept ze.

Przychodzi mi na myśl kobieta z pokładu. Niektóre jej uwagi też brzmią tak dziwnie. Właśnie w tej chwili wbiega do kontenera. „O wilku mowa!” — mówię. Ale robot nie rozumie tego powiedzenia. Zaczyna wyjaśniać, że kobieta nie jest diabłem. Ona mówi tak głośno, że już go nie słyszymy. „Cisza! Wszyscy muszą posłuchać!” — woła.

‘We moeten iets belangrijks doen. Er is geen tijd voor uitleg. We moeten het systeem van de robots veranderen. Alleen de robots zelf mogen zichzelf dan nog programmeren!’ Tottim begint te lachen. ‘Schiza, net wilde je vissen. Daarna wilde je naar reggae luisteren. En nu raak je helemaal in paniek. Wilden de vissen niet bijten?’ Misschien is het niet aardig dat we haar uitlachen, denk ik. Maar soms kunnen we het niet laten.

„Musimy zrobić coś ważnego. Nie ma czasu na wyjaśnienia. Musimy zmienić system robotów. Wtedy tylko same roboty będą mogły się jeszcze programować!” Tottim zaczyna się śmiać. „Schiza, przed chwilą chciałaś łowić ryby. Potem chciałaś słuchać reggae. A teraz całkiem panikujesz. Ryby nie brały?” Może to nie jest miłe, że się z niej śmiejemy, myślę. Ale czasami nie potrafimy się powstrzymać.

‘Hoe kan ik jullie overtuigen?’ roept ze. ‘Het gaat om ons leven!’ Xox blijft rustig. ‘Je wilt de robots alle controle geven. En je zegt dat dit goed is voor ons? Dat klinkt niet logisch. Haal diep adem. Ga maar terug naar je concert op het strand.’ Hij vraagt de robot om haar naar buiten te brengen. Ze gaat weg. Het lijkt alsof ze doet wat hij vraagt.

„Jak mam was przekonać?” — woła. „Chodzi o nasze życie!” Xox zachowuje spokój. „Chcesz oddać robotom całą kontrolę. I mówisz, że to dla nas dobre? To nie brzmi logicznie. Weź głęboki oddech. Wracaj na swój koncert na plaży”. Prosi robota, żeby wyprowadził ją na zewnątrz. Kobieta odchodzi. Wydaje się, że robi to, o co poprosił.