Rodzajniki een, de, het oraz dit, dat, deze i die

Rodzajniki: „een”, „de” i „het”

W polskim nie mamy rodzajników. Niderlandzkie een często wprowadza niesprecyzowaną osobę lub rzecz w liczbie pojedynczej. De i het odnoszą się do czegoś znanego lub określonego. Nie trzeba tłumaczyć każdego de/het jako „ten/ta/to” — te słowa same nie są zaimkami wskazującymi.

Rodzajnik	Kiedy?	Przykład
een	Nieokreślony rzeczownik policzalny, liczba pojedyncza	een boek — książka; een auto — samochód
het	Określony rzeczownik nijaki, liczba pojedyncza	het boek — książka; het kind — dziecko
de	Określony rzeczownik nienijaki w liczbie pojedynczej lub dowolny rzeczownik w liczbie mnogiej	de man — mężczyzna; de vrouw — kobieta; de boeken — książki

Ucz się rzeczownika od razu z rodzajnikiem. Na początek używaj praktycznych grup: „wyrazy z de” i „wyrazy z het”. To uproszczenie — de i het są rodzajnikami, a nie nazwami dwóch rodzajów gramatycznych. W gramatyce wyróżnia się rodzaj męski, żeński i nijaki.

Een jako rodzajnik zwykle jest nieakcentowane. Zapis één podkreśla liczbę „jeden”, gdy trzeba odróżnić ją od rodzajnika. Nie używaj een przed liczbą mnogą: een boek → boeken.

Zdania z rodzajnikami

Ik heb een boek. — Mam książkę.
Zij koopt een auto. — Ona kupuje samochód.
Wij zien een kat. — Widzimy kota.
Het boek is interessant. — Ta książka jest interesująca.
Het kind speelt buiten. — Dziecko bawi się na zewnątrz.
Het huis is groot. — Dom jest duży.
De man leest de krant. — Mężczyzna czyta gazetę.
De vrouw kookt het eten. — Kobieta gotuje jedzenie.
De kinderen spelen in de tuin. — Dzieci bawią się w ogrodzie.

„Ten” i „tamten”: dit, dat, deze, die

Wskazywanie zależy od rodzajnika i liczby. Bliskość może być fizyczna, ale także wynikać z rozmowy.

Rzeczownik	Blisko / wskazujemy teraz	Dalej / wskazujemy tam
het, liczba pojedyncza	dit boek — ta książka	dat boek — tamta książka
de, liczba pojedyncza	deze auto — ten samochód	die auto — tamten samochód
liczba mnoga, wszystkie rzeczowniki	deze boeken / deze auto’s	die boeken / die auto’s

Dit huis is groot. — Ten dom jest duży.
Dat kind speelt buiten. — Tamto dziecko bawi się na zewnątrz.
Deze man leest. — Ten mężczyzna czyta.
Die vrouw kookt. — Tamta kobieta gotuje.
Dit boek is interessant. — Ta książka jest interesująca.
Dat boek is saai. — Tamta książka jest nudna.
Deze auto is snel. — Ten samochód jest szybki.
Die auto is langzaam. — Tamten samochód jest wolny.
Deze huizen zijn groot. — Te domy są duże.
Die huizen zijn klein. — Tamte domy są małe.
Die kinderen spelen. — Tamte dzieci się bawią.

Ćwiczenie z rodzajników

Wstaw rodzajnik. W zdaniach 1, 3 i 5 chodzi o znane osoby lub rzeczy, w 2 i 4 — o bliżej nieokreślone.

___ kat zit op ___ tafel.
Ik zie ___ hond.
___ meisje leest ___ boek.
Hij koopt ___ fiets.
___ kinderen spelen buiten.

Pokaż odpowiedzi

De kat zit op de tafel. — Kot siedzi na stole.
Ik zie een hond. — Widzę psa.
Het meisje leest het boek. — Dziewczynka czyta książkę.
Hij koopt een fiets. — On kupuje rower.
De kinderen spelen buiten. — Dzieci bawią się na zewnątrz.

Przetłumacz na niderlandzki

Widzę mężczyznę.
Ona ma książkę.
Dziecko jest w ogrodzie.
Jakiś samochód stoi na ulicy.
Te psy są duże.

Pokaż przykładowe odpowiedzi

Ik zie een man. — Widzę mężczyznę. Przy znanym mężczyźnie możliwe też: Ik zie de man.
Zij heeft een boek. — Ona ma książkę.
Het kind is in de tuin. — Dziecko jest w ogrodzie.
Er staat een auto op straat. — Jakiś samochód stoi na ulicy.
Deze honden zijn groot. — Te psy są duże.

Krótki dialog

A: Is dit jouw boek?
Czy to twoja książka?

B: Nee, dat boek is van Jan.
Nie, tamta książka należy do Jana.

A: En deze pen?
A ten długopis?

B: Die pen is van mij.
Ten długopis jest mój.

A: Ik heb ook een boek.
Ja też mam książkę.

B: Is het boek interessant?
Czy ta książka jest interesująca?

A: Ja, het boek is interessant.
Tak, ta książka jest interesująca.

Nowe słowa i zwroty z dialogu

interessant — interesujący
saai — nudny
er staat — stoi / znajduje się — wprowadzamy informację o czymś